İleriki yıllarda tüm kıtalara yayılmış bir 27 Şubat… İnsanların kendini belli etmeden, tanımadıkları kişilerin yüzünü gülümsettiği bir dünya oyun günü! Müthiş bir şey olmaz mı?

Ufak şeylerle, tanımadığımız insanları mutlu ederek, mutlu oluyoruz. FMK kısaca bu.

Çıkar düşünmeksizin, birilerine ufak bir güzellik yapıyoruz ve o kişi bunu kimin yaptığını bilmiyor. Arkanızda bıraktığınız ise sadece bir FMK kartı.

FMK Kartları oyunun bulaşıcılığı ve devamı için gerekli. [Bir de "aa bak birisi burada ne unutmuş" denmemesi için!] Kime, ne zaman, hangi şartlarda bir kıyak yapacağımız da belli olmayacağından, kartları kesip cüzdanda taşıyoruz.

Faili Meçhul Kıyak’larımız tabii ki sadece 27 Şubat’la limitli değil. Oyunumuz zaman ve mekan limiti olmaksızın her daim oynanabiliyor, bu aynen devam etsin. Özel bir günümüz olsun ‘umudu’muzun arkasında ise, FMK’ın bilinirliğini arttırmak ve sonuçta daha fazla insanın yüzünün gülümsemesine katkı sağlamak var.

Bugüne kadar olan gelişmeleri paylaştığımız ve içinde yapılabileceğimiz farklı FMK fikirlerinin olduğu yazılar şunlar:

- Oyunumuzun 27 Şubat 2009 tarihindeki ilk başlangıç yazısı: Faili Meçhul Kıyak!

- Faili Meçhul Kıyak Hareketi’nde İlk On Gün.

- FMK Hareketi Öldürecek Beni Heyecandan :)

- Faili Meçhul Kıyak Bir Aylık Oldu!

- Ne Mutlu Böyle Deli Olmaya!

- Faili Meçhul Kıyak Otoparkta!

- Geçen sene, ilk ‘Dünya FMK Günü‘nde bir grup arkadaş sokağa çıkmış ve epey iyi vakit geçirmiştik: Taksim Muzurlukları!

- Mardin’de bir ilkokulda ise soluğumu kesen gelişmeler yaşanmıştı: Başım Gözüm Üstüne!

Hadi gelin bunu toplumsal bir harekete çevirelim: 27 Şubat – Dünya FMK Günü!

Sevdim ben günü. Umarım siz de sever, belki duyulması için bir el atarsınız. Facebook, Twitter, Friendfeed, bloglarınız, arkadaşlarınız… Neresinden tutmak isterseniz. Dilerseniz bu güne özel yazının en tepesindeki görseli de kullanabilirsiniz, mutlu olurum.

İnanın bana, bu oyun içinizdeki muzur çocuğu tekrar çıkaracak. Bu sefer üstelik o veletin yaşatacakları hem sizi mutlu edecek, hem de bir başkasını.

Ben de bu oyuna dahil olmak istiyorum derseniz: FMK Kartları.

Kıyağınız bol, failiniz meçhul olsun :)

Bazı FMK’ları ise video’ya alma şansım oldu:

Bir gece öncesinde evde yapılan hazırlıklarınsa keyfi başkaydı.

Ben de bu oyuna dahil olmak istiyorum derseniz: FMK Kartları.

Kıyağınız bol, failiniz meçhul olsun :)

Aynen Has FMK!‘da olduğu gibi, “Faili Meçhul Kıyak” fikrine ilk günden beri gönülden inanan başka bir iş adamı beni arayıp, ‘27 Şubat – Dünya FMK Günü!‘nün bilinirliğini arttırmak ve toplumsal bir harekete çevirmek için ufak bir şey yapmak istediğini söyleyince…

Evet itiraf ediyorum, bir kez daha nefesim kesildi.

Şöyle bir oyun oynayalım, adına da “27 Şubat FMK Fikrine iPad” diyelim dedik.

“27 Şubat Dünya FMK Günü!” için yapmayı planladığınız veya aklınıza gelen en güzel FMK fikrini Facebook’daki Fikir Atölyesi sayfamızdaki şu not‘a yorum olarak yazıyorsunuz, en çok oyu (beğeni/like) alacak bir kişi de “Apple iPad 64GB (Wi-Fi + 3G)” kazanıyor. Sizin bireysel olarak yapmayı planladığınız veya yapmak isteyeceğiniz Faili Meçhul Kıyak fikrindan bahsediyorum.

Yazan siz, oylayan yine siz… Bense sadece izleyici rolündeyim.

Katılmasanız da; yorum yazanlardan en çok ilginizi çeken fikirleri beğenmek serbest. Sonuçta oyunumuzda en çok oyu alacak bir kişi bu iPad’i kazanacak.

Kazanan görüntüde bir kişi olacak gibi dursa da, inanın, buradan çıkacak fikirler birçoğumuza yeni FMK’lar için motivasyon sağlayacak. Daha çok sayıda kişi, tanımadığı birilerinin yüzünü gülümsetmek için FMK yapacak ve bence, herkes kazanacak. Bunu gerçekten, içtenlikle söylüyorum.

Ufak şeylerle, tanımadığımız insanları mutlu ederek, mutlu oluyoruz. FMK Hareketi kısaca bu. Çıkar düşünmeksizin, birilerine ufak bir güzellik yapıyoruz ve o kişi bunu kimin yaptığını bilmiyor. Arkamızda bıraktığımız ise sadece bir FMK kartı.

Unutmayın, FMK bir sevap hareketi değil. Dileyen, ihtiyacı olduğuna inandığı kişiye iyilik adına Faili Meçhul Kıyak yapabilir, biz de sonuna kadar yürekten destekleriz. Bu tarz fikirlere, bu yeni oyunumuzda da kapalı değiliz. Yeter ki iş acıtasyona kaçmasın.

Ve tabii ki fikirler maddiyata da dayalı olmak zorunda değil. Hatta, parasal harcama gerektirmeyen FMK fikirleri bence daha büyük bir hoşluk yaratıyor.

Ayrıca, Facebook sayfamızdaki not‘a fikrini yazacak kişilerin öncelikle diğer yorumları okuyup, çok benzer bir şey yazmama konusunda hassas davranacağına eminim. Ancak yine de böyle bir durumla karşılaşırsak, kimin önce yazdığına değil, kimin daha çok oy aldığına bakmak zorunda kalacağız. İfadedeki tek bir değişiklik bile ‘ben kopyalamadım ki’ denmesine yol açacaktır. Bizim de doğal olarak görevimiz dedektifçilik veya juri rolü oynamak değil; hepimizin bu özel güne yakışır davranak birlikte keyif almak.

- Nedir bu FMK ve nerede o kartlar derseniz, şu yazıya; Faili Meçhul Kıyak,

- 27 Şubat – Dünya FMK Günü! detayları içinse de şuna; 27 Şubat – Dünya FMK Günü! göz atabilirsiniz.

(Bu yazılar size bugüne kadar yapılan bazı FMK’lar hakkında bilgi de verebilir.)

“27 Şubat FMK Fikrine iPad” oyunumuza son katılım ve oy verme için 22 Şubat 2011, saat 23:00 diyelim.

Faili Meçhul iş adamına, daha yaşanılır bir dünya adına ufacık bir adım olan FMK fikrimize inandığı ve verdiği destekten dolayı buradan bir kez daha en içten teşekkürlerimi gönderiyorum. Bize sizden daha fazla lazım.

Ayrıca kulağıma gelen bir fısıltıyı da şimdi paylaşmadan edemeyeceğim. Kendi desteklerini kendileri yaratan bir grup genç, sanırım 27 Şubat Pazar günü İstiklal Caddesi’nde bir çılgınlık yapacak. Detay bilmiyorum, ancak bu Dünya FMK Günü! beni şimdiden deli gibi heyecanlandırmaya başladı :)

Söz sırası şimdi sizde.
Bırakın çıksın içinizdeki muzur çocuk!

İyi hissedin, iyi hissettirin :)

Önemli Not: Bu yazının yorumları açık. Ancak blogda oylama sistemi olmadığı için, iPad için değerlendirilmeler sadece Facebook’daki Fikir Atölyesi sayfamızda yer alan şu nota yazdıklarınız için geçerli olacak.

Müthiş bir şey olmaz mı, 27 Şubat‘ın, ileriki yıllarda dünyaya mal olmuş, insanların kendini belli etmeden, tanımadıkları kişilerin yüzünü gülümsettiği bir gün olarak kutlanması? Hayali bile heyecan verici.

Bugünden sonra da Faili Meçhul Kıyak’larımız tabii ki sadece 27 Şubat’la limitli kalmayacak. Oyunumuz bugün, zaman ve mekan limiti olmaksızın oynanabiliyor zaten, bu aynen devam etsin.

Özel bir günümüz olsun ‘umudu’muzun arkasında; FMK’ın bilinirliğini arttırmak ve sonuçta daha fazla insanın yüzünün gülümsemesine katkı sağlamak var. [Önümüzdeki yıllarda belki en heyecan veren FMK fikrini önceden birlikte seçer ve 27 Şubat'ta hep beraber o fikri hayata geçiririz. Ancak sanırım bunun için henüz erken.]

Ufak şeylerle, tanımadığımız insanları mutlu ederek, mutlu oluyoruz. FMK kısaca bu.

Çıkar düşünmeksizin, birilerine ufak bir güzellik yapıyoruz ve o kişi bunu kimin yaptığını bilmiyor. Arkanızda bıraktığınız ise sadece bir FMK kartı.

Kart oyunun bulaşıcılığı ve devamı için gerekli. [Bir de "aa bak birisi burada ne unutmuş" denmemesi için!] Kime, ne zaman, hangi şartlarda bir kıyak yapacağımız da belli olmayacağından, kartları kesip cüzdanda taşıyoruz.

FMK oyun kartlarından baskı almak için:

– FMK Kartları – (Türkçe).
– İngilizcesi: ‘Anonymous Favour’ game cards.
– Almancası: ‘Ein anonymer Gefallen’ Spiel-Karten

Linklerden birine sağ tıklayıp “save link as” veya “hedefi farklı kaydet” yaparak bilgisayara almak ve sonrasında çıkış almak mümkün.

Benim bu oyunun çok keyif aldığım yanlarından biri, “ne yapsam da yakalanmasam” şeysi. Hele bir de kıyağa maruz kalanı uzaktan [çaktırmadan] izleme şansı buluyorsam, işte o an’a paha biçilmiyor.

Esasında FMK’dan keyif almamı sağlayan çok neden var;

- yapılan güzelliğin ardında bir gizem olması,
- teşekkür beklemeyi [karşı taraf için de gebe kalmayı] engellemesi,
- basit ve yaratıcılığa açık olması,
- içinde az da olsa serserilik barındırması,
- yakalanma korkusu,
- kart sayesinde bulaşıcı olması,
- kıyağa maruz kalanı uzaktan [çaktırmadan] izleme şansı…

Hepsine eyvallah da, bence en önemlisi, bu oyunu oynamak ‘çok eğlenceli‘ :)

Tanımadığımız birilerini mutlu etmek adına, FMK’nın fikir üretmeye son derece açık olması yaratıcılığı da tetikliyor gerçekten. Fikir vermesi amacıyla, bugüne kadar duyduğum veya yapılan bazı Faili Meçhul Kıyak örnekleri şöyle:

> Köprü gişesinde arkadaki arabanın parasını vermek ve hızla uzaklaşmak. Gişe görevlisinden kartı arkadaki arabanın şöförüne vermesini rica ediyoruz.

> Karta ataçlanmış 10 TL’lik bir banknotu yolda düşürmek.

> Haftalardır pis kalmış bir arabayı gece yıkamak ve sonrasında kartı sileceğe iliştirmek. Veya karlı bir günde araba üzerindeki karları temizlemek.

> Vapur iskelesinde veya metroda turnikelere üstüne karta ataçlanmış bir jeton bırakmak.

> Otomat, ankösörlü telefon veya atari salonlarındaki oyunlara karta tutturulmuş bir jeton bırakmak.

> İçecek makinasında, fmk kağıdı iliştirilmiş bir kola.

> Desteğe muhtaç (lösemili çocuklar gibi) bir derneğin kapısına sabaha karşı içi oyuncak dolu bir sandık bırakmak (kart sandığın içinde).

> Kimsesi olmayan yaşlı birisine, FMK kartı iliştirilmiş bir kartpostal veya gül yollamak.

> Okuduğumuz mizah dergilerini (veya kitabı, veya gazeteyi) FMK kartı tutturarak vapurda, trende, dolmuşta bırakmak.

> Okul kantininde boş bir masaya kartla beraber çay fişi bırakmak.

> Oyuncakcıda bir oyuncak için ağlayan çocuğa, bunu paket yaptırıp kartı da üzerine yapıştırmak.

> Sağdan soldan sürekli ateş isteyen birine, tuvalete gittiğinde masasına bir çakmak bırakmak.

> Gözlük kutusuna saklanmış sürpriz bir çikolata.

> 50 lira doldurmuşsunuz elinizde Akbil’le gidiyorsunuz kalabalık bir durağa, insanlar otobüse binerken Akbil cihazının önünde durup basıyorsunuz. Ayrım yapmadan bitene kadar basıp; sonra otobüse binmeden inip gidiyorsunuz. Bir otobüs dolusu insanın belki hayata bakışını değiştiriyorsunuz o gün.

> Final öncesi arkadaşa, sınav için gerekli notları fotokopi çektirip kapısına bırakmak.

> Alışveriş sonrasında market kasasında size verilen indirim kuponunu, kasiyere kartla ataçlayıp geri vermek ve sizden sonra kasaya gelecek örneğin beşinci kişiye bunu vermesini istemek.

Bu fikirlerin sonu yok. Aklınıza ne eser, içinizden ne gelirse…

Şu işin ne olduğunu anlatan bir de video olsaydı keşke derseniz, aşağıdaki Beyaz Show’a konuk olduğumuz gecenin videosuna bir göz atabilirsiniz:

FMK ile ilgili bugüne kadar olan gelişmeleri paylaştığımız yazılar ise şunlardı:

- Oyunumuzun 27 Şubat 2009 tarihindeki ilk başlangıç yazısı: Faili Meçhul Kıyak!

- Faili Meçhul Kıyak Hareketi’nde İlk On Gün.

- FMK Hareketi Öldürecek Beni Heyecandan :)

- Faili Meçhul Kıyak Bir Aylık Oldu!

- Ne Mutlu Böyle Deli Olmaya!

Hadi Gelin bunu toplumsal bir harekete çevirelim. 27 Şubat da bunun için atacağımız ufak bir adım olsun.

27 Şubat – Dünya FMK Günü!

Sevdim ben günü. Umarım siz de sever, belki duyulması için bir el atarsınız. Facebook, Twitter, Friendfeed, bloglarınız, arkadaşlarınız… Neresinden tutmak isterseniz.

Dilerseniz bu güne özel yazının en tepesindeki görseli de kullanabilirsiniz, mutlu olurum.

İnanın bana, bu oyun içinizdeki muzur çocuğu tekrar çıkaracak. Bu sefer üstelik o veletin yaşatacakları hem sizi mutlu edecek, hem de bir başkasını.

Kucaklıyorum hepinizi.

Güncelleme: 22 Şubat 2011, saat 23:00′e kadar geçerli olacak, ucunda bir tane de iPad olan ufak bir oyunuz var. Katılmak isterseniz bu linkte.

Hele bir de kulaklıklar yanınızda değilse.

Biz de çoğu kez cep telefonunu kulaktan uzaklaştırıp, alttaki mikrofu ağıza götürerek konuşmaya çalışırız. Tuhaf da bir görüntü oluşturur bu!

O sırada, telefon kulakta olmadığı için de, karşı taraf bize bir şey diyorsa duyamayız.

Bilirsiniz işte o durumları.

Uzayan Mikrofon:

Şimdi, bu cep telefonlarının altında ufak bir tuş olsa. Basınca, ucunda hassas mikrofon olan esnek ve uzayabilen bir metal çıksa! Konuşma bitince de, girer o tekrar yerine.
———-
Aynı şekilde o gürültülü ortamlarda, sesi karşıya göndersek bile, duymak da zordur.

Ne kadar parmağımızla diğer kulağı kapasak veya ne kadar telefonu dayarsak dayayalım kulağımıza, duyamayız işte.

Huni Kulaklık:

Cebin yukarısında bu sefer, ufak bir tuş var. Basınca, huni şeklinde dönerek açılan, süngerimsi bir kulaklık çıkıyor.

Bu sayede hem cep telefonlarının radyasyon etkisini azaltıp, hem de daha iyi duymaz mıyız? İşi bitince, bu kardeşimizi de ittiriyoruz, dönüyor yuvasına.
———-
Çoğumuz yanımızda ufak bir USB flash bellek taşır olduk. Ne zaman nerede ona ihtiyaç olacağı belli olmuyor gerçekten.

Bazen bir arkadaşımızdan bir mp3 almak istiyor, bazen bir sunumu aktarmak gerekiyor, bazen de resimleri taşıyoruz o ufak USB belleklerde.

Bu işi yapması beklenen bluetooth teknolojisi pek işe yaramıyor nedense. En azından bende. Ya karşı tarafta bluetooth olmuyor, ya da olsa bile biz iki cihazı evlendiremiyoruz bir türlü. Anlaşamıyorlar işte!

Yandan Çarklı USB Bellek:

Yahu bu cep telefonu denen şey varken yanımızda, neden hala bu stick’lere ihtiyaç olsun ki? Ve neden cep telefonlarında hala bir USB girişi yok?

Şöyle yanda basınca açılan bir USB bellek olsa, bir de hemen yukarısında bir giriş. Bu bize, hem telefona ek hafıza, hem o ufak bellekleri yanımızda taşımaktan kurtulma, hem de cepten cebe istediğimiz müzikleri, resimleri veya dosyaları aktarabilme imkanı sağlamaz mı?
———-
iPhone, HTC, BlackBerry gibi akıllı telefonlar çıktıktan sonra en büyük eziyetlerden biri de, bu cep telefonlarını bilgisayarımızla eşleştirme (sync) esnasında yaşar olduk. Benim bu aralar en büyük derdim ise oluşan kablo çöplüğü.

Her tarafım kablo dolu, hangisi ne işe yarıyordu?

Ceple bilgisayar arasında yapılan eşleştirmeler sadece bilgilerin yedek alınması için değil, aynı zamanda iki alet arasında müzik, film, resim transferi için de iyi oluyor. [Burada da maalesef bluetooth bana hep sorun çıkarıyor; kısaca kablolara bağımlılık bitmiyor!]

Klavyeden Eşleştirme:

Diyorum ki, klavyelerde modüler bir parça olsa. Biz klavyemizi alırken, telefon modelimize uygun o modülü de satın alsak. Yarın telefon modelimiz değişirse, klavye kalıyor, sadece gidip yeni cep modelimize uygun modülü alıyoruz.

Bu parça bize; hem telefonla bilgisayar arasında dilediğimiz zaman eşleştirme yapma şansı veriyor, hem telefon şarj oluyor, hem de cebimizi bilgisayar ekranından yönetme şansı sunuyor.
———-
Klavyedeki mantık esasında arabalar için de geçerli olabilir.

Henüz arabaları cep telefonları ile eşleştirme derdi pek yok ancak, cebimizdeki şarkıları arabadaki ses sisteminden dinlemek ve daha da önemlisi elleri direksiyondan ayırmadan görüşme yapabilmek önemli. Zaten arabada cebi kulağa götürerek konuşmak yasak :)

Şimdi bunun için de çakmağa takılan kablolar veya araba-cep arası kabus bluetooth şeyleri var. Onları da, kulaklık takmayı da sevmiyorum :)

Arabada Cep Tepsisi:

Diyorum ki, aynen klavye örneğinde olduğu gibi, arabaların da ön konsollerinde ufak bir tuş olsa, basınca ufak bir tepsi (cd çalar gibi) dışarı çıksa ve biz de cep telefonlarımızı buraya oturtsak.

Araba içinde nereye koyacağımızı bilmediğimiz telefonlar gözümüzün önünde olurken, hem şarj olacaklar, hem de ceza yemeden telefondan konuşmak veya müzik dinlemek mümkün olacak. Güzel olmaz mı? :)

Cep telefonu modelimiz değişirse de, gidiyoruz yedek parçacıya, yeni modele uygun modülü alıp yerleştiriyoruz arabanın ön konsolüne. Arabanın içindeki gereksiz kablo pisliği de bitiyor.
———-
Cep telefonlarının en büyük dertlerinden bir de, pillerinin çabuk bitmesi. Nedenini anlamadığım bir şekilde, pil teknolojisi hala çok geriden geliyor.

Telefonların konuşma dışındaki keyif veren özellikleri arttıkça, pil ömrü buna yetişemez oluyor.

Daha fazla dışarılarda olduğumuzdan olsa gerek, bu özellikle yaz ayları için daha bir geçerli.

Solar Yapraklar:

Diyorum ki, şu cep telefon kenarlarında çektiğimiz zaman açılan panel yapraklar olsa. Üzerlerinde de, güneş enerjisiyle pil şarj etmeye yarayan solar hücreler bulunsa.

Telefon zaten hep yanımızda. Kullanmadığımız zamanlarda da, masada dururken, solar paneller sayesinde dolsa o boşalan piller!
———-
Şimdi bu solar panallerin arkasından da işe yarar bir şey çıkmalı!

3G gibi teknolojilerle gelen hızlı veri aktarımı, artık cep telefonlarından tv izlemeyi dahi mümkün kılıyor. Bu sefer de o ufak ekranlar yetmemeye başlıyor. Telefonların büyüklerinden dolayı da, ekranları bir yere kadar büyütebiliyorsunuz.

Yaprak Ekranlar:

Bizim nasıl olsa yandan çekince uzayan panellerimiz var! O panellerin arka tarafı solar enerji için dursun, önü de bizim genişleyen yeni ekranımız olsun :)

Normal kullanımda da, ittiriyoruz o panelleri yerlerine.
———-
Son olarak da bir asistanımız var :)

Bu öyle bir yardımcı ki, ne sekretere gerek kalıyor, ne de şu an kullanımda olan birçok uygulamaya.

Cep Asistanı:

Bir arkadaşımızla bulaşacağız mesela, o da gelmeden beş dakika önce beni ara ki aşağıya ineyim diyor. Asistanımız biz yoldayken GPS ile yerimizi belirliyor, trafiğe bakıyor ve varacağımız yere beş dakika kala arkadaşımıza bir sms atıyor: “Aşağı inebilirsin, beş dakika sonra sendeyim.”

Tüm komutları telefonun sağ altındaki tuşa basarak ‘sesli’ veriyoruz:

- Haftaya Çarşamba şu restoranda olmam gerekiyor, bana 2 gün önceden uyarı ver. Bir de işletmeye sms atıp, 4 kişilik yer ayırt.
- Şebnem’in doğum günü gelince ona 7 nolu sms’i at!
- Şimdi sana diyeceklerimi düzgün bir şekilde yazıya döküp bana mail at. Ben sana onay verince de blog’da yayınlarsın.
- Gün içinde konuşmamış olursam, bana saat sekizde Zeynep’i ara.
- En son yapılan seçim anket sonuçlarını Google’dan bulup bana oku.

Bu listenin sonu yok. Madem yeni çıkan birçok modele “akıllı telefon” diyorlar, böyle bir asistanım olursa işte o zaman gerçekten ‘akıllanmış’ olmaz mı bu aletler? [Yoksa dudaklara bakmayın siz!]

Cep telefonlarında baş döndürücü gelişmeler oldukça, bizim de doğal olarak beklentilerimiz artıyor :)

Şunlar da var:

- Ekran aynı zamanda tarayıcı (scanner) olsa,
- Aynı zamanda baskı yapsa,
- Ekrana parmak basınca nabız, tansiyon vs ölçse,
- Üfleyince alkol ölçse (promil şeysi),
- Önünde ufak bir ışık, fener görevi görse (sanırım bu bazı Nokia modellerinde var).

Bunlar üzerinde araştırma yapmadan, aklıma ilk gelen fikirlerdi. Belki de bazıları halihazırda yapılmıştır, önemli değil! Yeter ki fikir alış-verişi için bize malzeme sağlasınlar.

Dinlerken bana tahammül ettiği ve bu saçma fikirlerimi Fikir Atölyesi için çizime döktüğü için Emre Tanrıverdi‘ye buradan da teşekkür ediyorum. [Sayende bu yazıyı çok keyif alarak yazıyorum!]

Var mı sizin de aklınıza gelen cep telefonu fikirleri?

“Yaratıcı fikrim var, ne yapacağımı bilmiyorum.” Veya;

“Çalıştığım şirkette fikirlerimi dinleyen yok. Kurumsal hayatta yaratıcılık gerçekten zor işmiş. Ben de fikirlerimi kendim hayata geçiririm.” diyorsanız…

Bloomberg HT kanalında yayınlanacak olan “Dragons’ Den Türkiye” isimli girişimcilik programı sizin için olabilir!

Reyting uğruna yapılan göz yaşı, ayılma bayılma, aşağılama veya yakın çekim gibi saçmalıklardan uzak; net ve direkt iletişim tarzı ile Dragons’ Den, İngiltere’de BBC Kanalı’nın sekiz sezondur en çok izlenen programlarından biri.

Dragons’ Den‘deki adıyla ‘ejderler‘, kendi girişimci ruhlarıyla sıfırdan zengin olmuş yatırımcılar. Beş kişiler; biri kadın. Karşılarına hisse karşılığı para koparmak için gelen girişimcilerin iş fikirlerini dinledikten sonra yatırım kararlarını açıklıyorlar:

“Varım” veya “yokum!”

“Mış gibi” yapan bir program değil bu Dragons. Masada gerçek para, koltuklarda gerçek yatırımcılar var. Televizyona çıkıp tanınmak ve hatta yatırımcılardan en az birini ikna edebilirse de zengin olmak için bir fırsat sunuyor.

Zengin iş adamı önüne yatırım fırsatı geldiğinde; nasıl düşünür, nelere dikkat edip sorgular, nasıl pazarlık yapar, nelerden etkilenir? Siz sadece, iş fikrinizi anlatmak için onların ofisinde değil de, televizyon stüdyosundasınız.

Araba yıkamacılarda gördüğümüz o büyük silindir süngerlerin bize uyarlanmış duş versiyonu, 3D diş fırçası, kişiselleştirilmiş tabut, dolgun gösteren erkek iç çamaşırı!, üzerine dijital yazı yazılabilen mayo, çiftleri yakınlaştıran fitness dvd’si, Yemek Sepeti’nin İngiltere versiyonu, köpeklere çok özel kıyafetler, albümünü çıkarmak isteyen müzisyenler…

Her türlü uçuk ve yaratıcı fikri Dragons Den programlarında görmek mümkün. Yaratıcılığı tetiklediği için de izlemesi keyifli.

Paneli oluşturan beş ejder için de, kısa zamanda parasına para katma fırsatı sunuyor tabii ki. Binlerce yaratıcı fikir, onlar görmeden bir kurul tarafından eleniyor. Yayına çıkmaya değer bulunanlar ise ejderlerin önüne çıkıyor.

Nitekim 18 ülkede yayınlanan Dragons’ Den programlarında aldıkları yatırım kararlarıyla daha da zenginleşen çok sayıda ejderha var. Rusya’daki gibi, bugüne kadar hiç “varım” demeyen ejderlere rastlandığı gibi, yanlış fikre para koyup karizmayı çizdirenler de mevcut!

İngiltere’de geçmiş yedi sezonun toplamında 70 girişimci, 7.268.000 Pound’luk bir yatırımı almayı becermiş. Ancak, ejderlerin “yokum” demesine rağmen, sonradan büyük başarı elde eden fikirler de var.

Yatırım yapmak bir risk sonuçta. ‘Sadece kafada beliren’ bir fikrin ejderlerden yatırım alma ihtimali neredeyse hiç yok.

Karşısındaki yatırımcıyı enayi yerine koymayıp iş fikrine gerçekten güvenen, araştırmasını sağlam yapmış, sektöründe farklılaşan ve yenilikçi fikri için her türlü fırsat ve tehditi iş planına almış ve 3-4 dakika gibi kısa bir sürede etkili sunum yapabilen girişimcilerin para koparma şansı daha fazla doğal olarak.

Ejderlerin derdi de bu durumda; “en hızlı geri dönüş ve minumum riskle, nasıl daha fazla kazanabilirim” oluyor. Öyle uzun zaman alacak, hatta toplumsal faydası yüksek ama karlılığı düşük fikirlerin pek yatırım koparabildiğine şahit olunmuyor Dragons’ Den’de. [Faili Meçhul Kıyak fikrine -ticari bir beklentisi olmadığından- kıçlarıyla gülerlerdi mesela! Haklılar da.]

Unutmamak lazım ki, yatırımcı ejderler de insan ve duygusal zayıflıkları var. Ancak onları buradan vurmaya çalışmak, format gereği pek işe yaramıyor. Yatırımcı en kısa sürede parasına nasıl daha fazla para katar, bunu rakamlarla görmeye çalışıyor.

Program, kapitalist düzenin bir ürünü sonuçta!

1992 yılında Birleşmiş Milletler’de “dünyayı altı dakikalığına susturan” o kız çoçuğu aklıma geliyor nedense… Çıldıranlardan biri de eminim Patch Adams‘dır!

Doğal olarak, programa çıkmadan önce bu ejderlerin hepsini tanımak için araştırma yapmak bir avantaj. Kimdir, bugüne kadar hangi yatırımlarıyla başarılı ve başarısız olmuştur, güncel ilgi duyabileceği yatırım alanları neler olabilir, tutkuları nedir?

Dragons’ Den Türkiye jüri üyeleri (yatırımcı ejderleri) şunlar:

- Alphan Manas
- Baybars Altuntaş
- Gamze Cizreli
- Nevzat Aydın
- Yalçın Ayaydın

Bir önceki yazımızda, ejderlerden Alphan Manas’ı biraz daha yakından tanıma şansımız olmuştu. Bu video’da da Alphan’la, Dragon’s Den hakkında konuştuk:

Sohbetimizden bazı başlıklar:

• Resimlerde ejderler neden hep çok ciddi?
• “Dragons Den, Acun’un taşıyabileceği bir program değil!”
• Ejderler nasıl seçildi, kriterler nelerdi?
• Alphan, fütürist şapkanla, programın geleceği hakkında neler söylersin?
• “Adımın ve soyadımın baş harflerini marka olarak kullanamam belki ama…”
• Yatırım yapılmasa bile katılımcılar için fırsatlar bitmiyor.
• “Ejderleri kurtarıcı gibi görüyorlar.”
• Gerçeğe yaklaşmamış fikirlerin şansı var mı?
• Hakları koruma altına alınmamış fikirler çalınabilir mi?
• “Göreceksin Tunç, Dragons Den fenomen haline gelecek.”
• Fikirler yayına çıkmadan önce nasıl elenecekler, eleyen kurul kim?
• “Ben önyargılı bir adamım.”
• “Adam girdi içeri, malı gördüm… Fikrimi söylemeden ‘yokum’ diyordum az kalsın.”
• “Fikrin güzel olması, yatırım yapacaksın anlamına gelmiyor.”
• Diğer ejderler hakkında ne düşünüyorsun?
• Yalçın Ayaydın’la hep aynı düşünüyorsan, biriniz fazla değil misiniz?
• “İnternet projeleri bana hiç sıcak gelmiyor!”
• Dikkat problemin varsa nasıl beş ejdersen birisin?
• Programda sana biçilen rolü mü oynuyorsun?
• Ejderler arasında rekabet oluyor mu?
• “Dragons Den’e itinayla iş planı hazırlanır!”
• “Televizyon programı olmasa tavrın çok daha agresif olabilir.”
• “Binlerce başvuru arasında yayına çıkma şansı yüzde kaç?”
• “Türkiye’de girişime giden para yok.”
• Yayına çıkma şansı olmadan elenen fikirler, internet sitesinde paylaşılamaz mı?
• “Facebook’ta bile gelen sorulara cevap veriyorum.”
• Başvuru formunda yer alan tuhaf sorular.
• Ejderler girişimcilerle ilk ne zaman karşılaşıyor?
• “Korunma altına alınmamış bir fikrin varsa bana gönderme.”
• Türkiye’de fikrini nasıl korursun? Patent nasıl alınır?
• Sadece para ve güç için yaşar olduk. Bu program da sence, kapitalist düzeninin yaygınlaşmasına destek olmuyor mu?
• Yatırım miktarının ufak bir kısmı, daha yaşanılır bir dünya için kullanılamaz mıydı?
• Dragon Den paranıza para katma adına size de iyi bir fırsat sunuyor mu?
• Türkiye’de katılımcıların başvururken dikkat etmesi gereken konular?
• “Bana öyle gelen projeyi ben haşat ederim!”

Dragons’ Den Türkiye programına katılmak isteyenler için, cesaret verme adına şu yazılar ilginç olabilir:

- Alphan’ın Fikir Atölyesi sohbeti. [Alphan Manas kimdir?]
- Dragons’ Den: Around the World – 1 of 6 [Farklı ülkelerdeki Dragons' Den programlarından dikkat çekici fikirler, yatırımcı ve girişimci hikayeleri.]
- Dragons Den başarı hikayeleri [İrlanda RTE ONE kanalı]
- Google Beni Dinleyecek Misin? [Aaron Stanton'ın fikrini Google'a satma hikayesi]
- En Büyük Risk, Risk Almamaktır. [Robin Sharma]
- Yaratıcı Bir Gencin Zihin Haritası [Özgür Alaz]
- İnovasyon mu? Fazlası Bizde Var, Sen N’olur Yeni Fikir Getirme! [Dursun Ferikel]
- Başaramazsam, Başıma Gelecek En Kötü Şey Nedir? [Fran Capo]
- Sahtekar Olmayan Taklitlere Razı Olmak! [Fikre patent olur mu?]
- Dijital Doktorlar Çetesi. [Geek Squad - başarı hikayesi]
- Çıplak Kalma [Threadless - başarı hikayesi]

Bizdeki yapımcılar formata ne kadar sadık kalır? Diğer ülkelerde – özellikle İngiltere’de – Dragons’ Den’in elde ettiği başarı Türkiye’de de yaşanır mı? Bunları ben de merak ediyorum gerçekten.

Ancak olur da siz programa katılırsanız haber edin de, bizler de size gönül desteğimizi verelim.

Tüm CV’lerin ortak noktası, hep ve sadece “geçmişimiz” hakkında bilgi vermesi. Nerede okuduk, nerede çalıştık, ne işler yaptık, hangi sertifikaları aldık… İyi güzel de, bizim geçmişte yaptıklarımız, girmek istediğimiz şirketin geleceğine katkısı ne?

Hem olası katkımızı hesap etme işini nasıl bırakabiliriz ki başkalarına? [Hele bir de, maalesef, büyük firmalarda CV eleme işini çömez İnsan Kaynakçıları yaparken!]

Ofis programlarını kullanma eğitimine katılıp, sertifika aldığımızı yazıyoruz mesela. Veya bilmem ne semineri… O dönem için bunlar iyi şeyler olabilirdi de, bugünkü CV’de hala bunlar yer alıyorsa, biraz acayip kaçmıyor mu?

Hem zaten geçmişte ben, hangi şart ve imkanlarda o becerdiklerimi becerdim ki? O zamanlarda mesela ekonomi ne durumdaydı, sattığımız ürün veya hizmete talep var mıydı, benim müdürümle ilişkim nasıldı? Sahi, baştan ben o işe zaten nasıl kabul edilmiştim ki?

Bunlar pek yazmaz CV’lerde.

Özgeçmiş yazmak kolay. Google’da “örnek cv” diye aratmak yetiyor. Özgelecek yazmamak içinse bahanemiz hazır! “Gelecek” ya o, nereden bileyim? [Birazdan size bir "özgelecek örneği" vereceğim.]

Ancak öncelikle bir şey sormak istiyorum.

CV’lerde kendimiz hakkında samimi, dürüst ve merak uyandıran lafları yazmaya neden sakınıyoruz? Mesela;

> Derslere ‘gerektiği kadar’ vakit ayırdım. Gecikmeden de bir üniversite diplomam oldu. Kağıt parçası sonuçta. Merak ederseniz, okul hayatının bana gerçekten ne kattığını anlatırım yüz yüze gelince.

> Seyahat engelim yok. Hatta bayılıyorum yeni yerler görmeye, yeni insan tanımaya. Interrail anılarım sağlam!

> İngilizcem var da, konuşurken biraz kasılıyorum. Bu aralar İspanyolca öğrenmek nasıl cazip geliyor, anlatamam.

> Bekarım. Açıkcası pek de hoşuma gidiyor bu durum. En azından şimdilik!

> İki yaz stajıma da pek bir heyecanla başladım. En fazla yaptığım fotokopi çekmek oldu. Oysa onlara ne kadar iyi Türk kahvesi yaptığımı göstermedim. Hataydı belki de?

> Gitar iyi çalıyorum, sırada davul var.

> KO‘dan sıyrılmam iki yılımı aldı. Oyun deyip geçmeyin; orada hırs var, mücadele var, strateji hatta takım çalışması var. Internet Cafe’deki kültürü yaşamak da cabası.

> Eskiden nette takma adlarımız vardı. Benimkisi hep ‘…..’ oldu. Bir google’layın varsa vaktiniz. Ne kadar değiştiğime ben bile inanmakta güçlük çekiyorum.

> Şimdi devir değişti. Gerçek kimliğimle artık beni Face, Twitter, Friendfeed’te bulabilir, Flicker resimlerine bakabilirsiniz (lütfen oradaki Marmaris dosyasına pek takılmayın. Yaz hali işte!) Ya da siz şimdilik sadece YouTube’daki şu video’ma bakın.

> Daha anlatacak çok yer var da, çalmak istemiyorum daha fazla vaktinizi. Ancak yüz yüze gelince en az bir saat isterim. Türk kahvesi benden!

CV yazmanın amacı eğer “iş görüşmesi için davet alabilmekse”, siz, klasik ve sıkıcı CV yazan birini mi, yoksa böyle bir kişiyi mi daha çok merak edersiniz? [Dilerseniz Fikir Atölyesi'nde daha önce yer alan "Yaratıcı CV" yazılarına da bir ara göz atabilirsiniz.]

Hele bir de eğer başvurduğunuz şirketi ve işi önceden tanıyıp, onlara nasıl bir katkı sağlayacağınızı da yazarsanız… Tadından yenmez!

Tıpkı Leonarda Da Vinci‘nin, 1482′de Milano naibi Ludovico Sforza’ya yazdığı iş başvuru mektubu gibi. [Michael J. Gelb'in 'Da Vinci Gibi Düşünmek' kitabından.]

Özgelecek veya Gelecek CV’si, her ne dersek işte adına:

“Saygıdeğer Lordum, kendilerini savaş araçlarının mucidi ve ustası sayanların kanıtlarını yeterince görüp inceledikten, icatlarını ve bunların kullanışının mevcut olanlardan hiçbir farkı olmadığını gördüken sonra, zat-ı âlinize sırlarımı tanıtmak, bilahare sizin için uygun olan herhangi bir zamanda, aşağıda özetle belirtmiş olduğum bütün konuların etkin olarak tanıtımını yapmak üzere hiçbir önyargım olmaksızın Ekselansları ile temas etme cesaretini kendimde gördüm.

1. Çok hafif ve güçlü ve kolayca taşınmaya uygun köprüler için planlarım var.
2. Bir yer kuşatıldığında hendeklerdeki suyun nasıl kesileceğini ve sayısız miktarda… uzayan merdivenlerin ve diğer araçların nasıl yapılacağını biliyorum.
3. Setlerin yüksekliği ve arazinin veya konumunun kuvvetli olması nedeniyle bombardıman yaparak yıkmak mümkün olmadığında bir kaleyi veya sığınağı kayanın üzerinde inşa edilmiş olsa dahi tahrip etmenin metodlarını biliyorum.
4. Çok kullanışlı ve kolay taşınabilir, dolu gibi küçük taşlar atan toplar yapmak için planlarım var.
5. Eğer muharebe denizde meydana gelirse, taarruz ve savunma için çok uygun makineler yapmak ve en ağır topların ateşine, baruta ve dumana mukavemet edebilecek gemiler inşa etmek için planlarım var.
6. Belli bir noktaya ulaşmak için bir nehrin altından geçmek gerekse bile hiç gürültü çıkarmadan yer altından tüneller ve geçitler kazmak için yöntemlerim var.
7. Güvenli ve taarruza dayanıklı, düşman saflarını top ateşiyle geçebilecek ve böylece çok sayıda askerin kaybını önleyecek kapalı araçlar da yapabilirim. Bunların arkasından piyadeler zarar görmeden mukavemetle karşılaşmadan ilerleyebilirler.
8. Keza ihtiyaç olursa, şimdi kullanılanlardan oldukça farklı, güzel ve kullanışlı şekillerde toplar, havanlar ve hafif mühimmat yapabilirim.
9. Top kullanmanın mümkün olmadığı yerlerde, sapanlar, mancınıklar, tuzaklar ve fevkalade etkin başka makineler temin edebilirim. Kısaca, değişik koşulların gereğine göre sayısız farklı çeşitte taarruz ve savunma makinesi yapabilirim.
10. Barış zamanı, resmi ve özel binaların inşaasında ve suyun bir yerden bir başka yere naklinde sizi mimarlıkla uğraşan herhangi biri kadar tatmin edeceğime inanıyorum.
11. Aynı zamanda mermer, bronz veya kil ile heykel ve kim olursa olsun başkalarınınkiyle mukayese edildiğinde daha öne çıkacak resim de yapabilirim.
12. Dahası, babanız Prensin aziz hatırasını ve ünlü Sforza malikanesinin şan ve şerefini ebediyen yaşatacak bronz at işini alabilirim.

Ve eğer yukarıda belirtilen şeyler herhangi birine imkansız ve uygulanamaz görünecek olursa, bunları parkınızda veya Ekselanslarını memnun edecek başka bir yerde denemek üzere naçiz şahsımı hizmetinize sunuyorum.”

Leonardo‘nun özgeleceğini yazarak iş bulmasının üzerinden beş asır geçmiş, biz hala geçmişimizle övünen CV’ler yazıyoruz!

Şimdi söyler misiniz bana; kendisi hakkında merak uyandıran, samimi ve özgüvenli bir kişi için geçmiş mi daha önemli, yoksa özgelecek mi? Alt tarafı bir iş görüşmesine davet alabilmek için tüm bunlar.

Kaybedecek ne var?

- Mesela hastaneler, hastaların ve çalışanların oylarıyla haftanın “en kaba, en huysuz doktorunu” seçip duvara kocaman bir resmini assalar. Hiçbir doktor bu oylamada “kazanan” olmayı istemeyecektir.

- Mesela hastane koridorlarına şarkı söylemeden girilmese…

Bunlar, “insanlığın kendisini” en büyük ilaç yapmak isteyen Adams’ın onlarca fikrinden bazıları. Hani şu “Patch Adams: Anarşist Palyaço Doktor!” ile başladığımız yazı dizisinin kahramanı olan deli doktor!

“Dünyadaki hiçbir tıp okulu sağlıklı olmayı, zinde olmayı öğretmiyor. Benim tüm tıp eğitimim boyunca ‘sağlık’ kelimesi derslerde geçmedi. Geçen hep: ‘hastalıktan kurtulmak’ oldu. İyi beslenme, egzersiz, ve tabii ki sevgi kelimeleri hiç geçmedi. İşte size tıp okullarının vizyonu!”

Praktisi aşkla yapmaktan bahsediyor kısaca.

Kanser var tamam, o da bir doktor olarak yardım etmek istiyor, ancak o öncelikle ne oluyor da insanlar kansere yakalanıyor, onu bilmek istiyor. İntihar oranları, özellikle zengin ülkelerde yükseliyor. Bu intiharları durdurmaya çalışmak güzel de, o asıl neden zengin ülkelerde intihar oranları daha yüksek, bunu bilmek istiyor.

“Bir doktor ‘neden’ sorusu sormalı. Sonrasında, çözüm için nasıl bir model uygulanmalıyı araştırmalı. Doktorun en önemli işlerinden biri ‘sağlıklı olmanın tasarımını’ yapmak olmalıdır” diyor.

Küstah doktrolara ve ilaç şirketlerine ise ateş püskürüyor: “Sizin öncelikli işiniz iyileştirmek değil, ‘önemsemek’ olmalı.”

“Her geçen yıl, ‘iyileştirme’ konsepti üzerine daha mütevazi olmaya başladığımı görüyorum. Tıp veya başka bir insan biliminde ‘iyileştirme’ konseptini konuşmak çok tehlikeli, hatta küstahça. Çünkü iyileştirilmeye başlanılan daha ilk haftada doktorlar tarafından aşağılanacaksınız.

Yılın her günü, günün her saati ilgi gösterebilir, özenli davranabilir, umursayabilirsiniz. Ancak hiçbir zaman tedavi yapmadan iyiliştirmeyi garanti edemezsiniz. Bir hastalık üzerine ne kadar uzman olursanız olsun, tedaviyi yapmadan da o tedavinin olası tüm yan etkilerini ve sonuçlarını bilmezsiniz.

İlaç şirketlerinin tedaviyi önemsediği söyleniyor. Oysa onların önemsediği tek şey karlılık. Dünyada karlılık oranları en yüksek şirketler hep ilaç şirketleri. Tehlikeli olabilecek ilaçları dahi göstermelik araştırmalarla satışa sunabilirler. Antidepresan veya rahatlatıcı gibi tüm psikiyatrik ilaçlar praktis amaçlı satılıyor.”

İçinde; bugüne kadar yapılmış devrimlerin tarihinden, projelerini hayata geçiren kişilerin hayatlarına; politikadan ekonomiye; sosyolojiden çevre bilimine; şiir ve dramadan, kurgu romanlara kadar 18 bin kitabı olan bir kütüphaneye sahip Patch Adams. Bu okumalar ona, devrim yapan herkesin esasında sadece birer insan olduğunu, adaletsizlik ve şiddetin karşısında bir şeyler yapabileceğine tutkuyla inanan ve harekete geçen kişiler olduğunu öğretiyor.

Bu devrimlerden biri de; “arkadaş canlısı” olmak. Çünkü kişilerin ‘en insan’ oldukları yerler sevdiği arkadaşlarıyla birlikte olduğu anlar. Arkadaş canlısı olmanın bir alt kategorisi, hastanede hasta bir çocuğa arkadaşça davranmak. “Bunun gibi 10 milyon alt kategori sayabilirim” diyor.

“İnsanlar kendi hayatlarında devrimci olmalılar.”

Bu yaklaşım sadece hastanelere özel olmak durumunda değil. Uyandığımız andan itibaren ailemize, okula veya işe giderken yolda, otobüste, metroda karşılaştıklarımıza, okul veya iş arkadaşlarımıza… İçinde yaşandığımız topluma keyif veren, sevinç saçan neşe kaynağı bir kişi olup olmayacağımıza karar veriyoruz. Tıpkı sevdiğimiz arkadaşlarımızla birlikte olduğumuz anlarda yaptığımız gibi. Bu kararı uyanık olduğumuz her gün, her an veriyoruz.

Hepimizin hayatı sevme ve sevilme üzerine kurulu. Ancak bununla ilgili çoğumuzun bir stratejisi yok!

“Aşk stratejiniz nedir?” diye soruyor Adams.

“Sevme adına uyguladığınız politikanızı veya düşünülmüş hareket planınızı sorduğumda insanlar şaşırıp, cevap veremiyorlar.  Ama futbolla ilgili stratejilerimiz var. Çünkü futbol sevmekten daha önemli! Okullarda şefkat öğretilmiyor. Yuvadan lise sona kadar hafta beş saat, tıpkı dil veya tarih gibi, sevme dersi de olsa, işte o zaman belki erkekler karılarını dövmez. Ve belki işte o zaman kadınlar bir popo parçasından fazlası olabilirler.”

Patch Adams’ın bu sevgi stratejisini okurken, aklıma Einstein geldi.

“Full Catastrophe Living” (Jon Kabat-Zinn) kitabında, 1950 yılında geçen ve (29 Mart 1972 tarihinde The New York Times’da da yayınlanan) gerçek bir hikaye anlatılıyor:

Einstein, Princeton’da the Institute of Advanced Study’de çalışırken, dünyanın farklı yerlerinde yaşayan birçok kişiden mektuplar alırmış. İnsanlar içinde bulundukları kişisel problemlere çözüm için tavsiye istermiş. Bilimsel alandaki başarılarından gelen bilgeliğinin yanında, “şefkat” konusuna getirdiği farklı bakış açısı da ona haklı bir ün kazandırmış.

Mektuplardan birini, 16 yaşındaki kızını ani bir ölümle kaybeden Yahudi bir din adamından almış. Haham’ın 19 yaşındaki diğer kızı da, kardeşinin ölümünü kabullenmeyip, yaşama küsmüş.

Büyük kızını da kaybetme korkusuyla çaresizce yardım isteyen bu babaya, Einstein cevaben şunu yazıyor:

“İnsan, ‘Evren’ adını taktığımız bütünün, zaman [yaşam] ve alanla [vücud] sınırlı bir parçasıdır. İnsanoğlu kendini deneyimlerken, düşünce ve duygularını, bütünün geri kalan kısmından ayrıymış gibi algılar. Bu, insan bilincinin optik bir yanılgısıdır. Bu yanılgı da, bizi, kendi arzularımız ve yakınımızdaki birkaç kişiye olan sevgimizle kısıtlayan bir hapishane gibidir. Yapmamız gereken; şefkat çemberimizi, ‘yaşayan tüm canlıları’ ve ‘güzelliğiyle bütün doğayı’ kucaklayarak genişletmek ve kendimizi bu hapishaneden kurtarmak olmalıdır. Kimse bunu tamamen başaramaz, fakat bu tür bir kazanç için gösterilecek çabanın kendisi, özgürleşmenin bir parçası ve [vicdani] içsel güvenin temeli olacaktır.”

Sanırım bir insanın yaşayabileceği acılar içinde en berbat ve en büyük olanı evlat acısı. İşte o acıyı çeken bir babaya yazdığı bu müthiş mektubu okuduktan sonra, Einstein için yapılan “dünyanın en zeki insanı” yakıştırması yetmemeye başladı.

Kapitalist düzene karşı olan görüşlerini içeren bir sonraki yazıyla, Patch Adams yazı dizimizi bitireceğiz. O zaman kadar da sizden rica etsem, burada benimle “aşk* stratejinizi” paylaşır mısınız?

*Güncelleme: “Aşk” kelimesi ile ne demek istediğimi, Dr. Serdar Savaş aşağıdaki yorumu ile benden daha iyi dile getirmiş:

“Aşk kendi dışındaki bir kişi, düşünce, ideal için kendinden vazgeçebilmektir. Buradaki ‘kendi’ kavramı, insanın ‘kendi algısı’dır. ‘Ben’ denilen o kendilik, öyle kıskanç, öyle dedikoducu, öyle haris, öyle pinti, öyle hazımsız, öyle vahşi, öyle tüketici, öyle sahip olucu, kısacası öyle bencildir ki, onu çıplak görseniz korkudan taş kesilirsiniz.

Ben’in, Ben’den başka bir şey için kendinden vazgeçebilmesi için o Ben’in içindeki Öz Ben’e ulaşmasını gerekir (Mevlana, Yunus Emre) Bu acılı bir süreçtir. Bu süreci yaşamak öğrenilebilir.”

Not: “Patch Adams: Anarşist Palyaço Doktor!” ile başladığımız bu yazı dizisinin son bölümü de; “Bizler, Zenginlere Hizmet Eden Robotlarız.“

Adı da “Beni REDDettin!” olsun. Veya “REDD Hareketi!”

Hepimiz, her gün bir yerlerde reddediliyoruz. ‘Hayır’ diyor birileri bize, ‘olmaz!’ Kabul edilmiyor, istenmiyor, hatta dışlanıyoruz zaman zaman. Duymak istemediğimiz; bazıları büyük, bazıları ufak reddedilmeler bunlar. Kendimizi değersiz, eksik veya başarısız hissettiğimiz… Canımızın yandığı anlar.

Bize ‘hayır’ denme ihtimali öylesine korkutuyor ki, çoğu kez bunu duymamak için denemeye de kalkmıyoruz. Oysa hayatın içinde ‘evet’ kadar ‘hayır’ da var.

Madem reddedilmeler hiç bitmeyecek… O zaman bu işi tersine çevirip, onlar bizi reddettikçe, bizim kendimizi daha iyi hissettiğimiz, eğlendiğimiz bir oyun oynayalım. Nasıl olsa ret aldıkça, ‘evet almanın’ yollarını daha iyi öğreniyor olmuyor muyuz?

“Reddedilmek!” yazısını yazarken çıktı bu “Beni REDDettin!” fikri:

Tıpkı FMK Hareketi‘nde olduğu gibi, ‘REDD Hareketi‘nde de bir kartımız var. Bizi reddedenlere verip, hızla uzaklaşacağız yanlarından :)

- Sıkıştığım bir anda yakın bir arkadaşımdan borç istedim, vermedi!
- Çok katılmak istediğim bir konferans için yetkili kapıdan döndürdü; “davetiyeniz yok”
- Özenerek hazırladığım CV’ime kibar bir ret mektubu aldım! [Kartın mail ile gönderilme şekli!]
- Birine çıkma teklifi ettim; “biz en iyisi arkadaş kalalım” dedi!
- Konsere, bara, restaurant’a almadı kapıdaki body-guard; “rezervasyon var mı birader?”
- DJ’den, kız arkadaşımın çok sevdiği bir parçayı çalmasını istedim; “çok gürültü var, duymuyorum seni!”
- Özlediğim bir arkadaşıma ‘hadi rakı balığa gidelim’ dedim; “keşke geçen hafta arasaydın!”
- Altıma yapacağım, tuvalet sırasındakiler takmadı. Yaptım!
- Heyecanla bir fikrimi anlattım, girişimci para yerine, bir kitap ismi önerdi!
- Ödevimi 2 saat gecikmeli de olsa hocaya gönderdim, kabul etmeyip edebiyat yaptı!
- Boyum 2 cm kısa kalmış, basketbol kampına almadılar.
- Patrondan zam istedim, ‘global kriz’ dersi verdi.
- Konsolosluk vize vermedi; gösterecek mal varlığım yokmuş!
- Sahilde kızla bir turlayalım dedik, babam arabayı vermedi!
- Annemden börek istedim, bamya yaptı!
- Evlenme teklif ettim, hayır dedi! :)

Bu listenin sonu yok :)

Faili Meçhul Kıyak‘takine benzer, çok sayıda kartı bir A4′e yerleştirdik. Bu A4′ü basıp kartları keserseniz, aynı anda hepsini cüzdana koymak mümkün.

>> Baskı alabileceğimiz A4 boyutundaki dosyanın linkleri şunlar:

• word hali
• pdf formatı
• bu da resim (.jpeg) şekli.

Bu üç linkten birine sağ tıklayıp, kartları “save link as” veya “hedefi farklı kaydet” yaparak bilgisayara almak mümkün.

Kartlar, oyunun bulaşıcılığı ve devamı için gerekli. Ne zaman, kim tarafından reddedileceğimiz de belli olmaz hem! O yüzden bunları kesip cüzdanda taşıyoruz :)

Burada şöyle ilginç bir durum oluşuyor:

- Evet denirse ne mutlu. Denmedi mi, al sana kart! Her iki durumda da eğleneceğimi biliyor olmak, baştan reddedilme korkumu azaltıyor.

- Reddeden ise reddettiğinin farkına daha fazla varıyor. Bu kartı sık alması ona bir mesaj! [Veya, iki yakın arkadaş arasında "lades oyunu" gibi kartın sürekli el değiştirdiğini düşünsenize!]

- Esasında kimse “hayır” demek zorunda kalmak da istemez. Ondaki bu baskıyı da bir miktar azaltmış oluyoruz. “Takma, ben başka bir yolunu bulurum. Hayat devam ediyor!”

Hayat gerçekten de devam ediyor. Bundan sonra da sıkça duyacağım bu ‘hayır’ların artık canımı yakmasına izin vermiyorum, o kadar :)

Olur da hoşunuza gidip REDD Hareketi‘ne katılarsanız, arada bir yaptıklarınızı anlatın da, birlikte keyfini çıkaralım :)

Şimdi çektiğimiz ufak bir video var, onu sizinle paylaşmak istiyorum:

Bir prodüksiyon şirketinin yardımı ile sabah gün ağarmadan başladık, öğlene doğru da işimiz bitmişti. Eğlenceden yorgunluğu unuttuk!

Yine bir prodüksiyon şirketi destek verirse, size çekmek istediğimiz diğer FMK’lar hakkında fikir vermek istiyorum:

1. Bir dalgıç kendini belli etmeden, balık tutan bir balıkçının oltasına canlı ve büyük bir balık takacak. Kartımız da balığın ağzında!
2. Yoğun trafikte aracıyla durmuş bir şöförü, bir arkadaşımız soru sorararak oyalarken, diğer kişi de sağ cam sileceğe (içinde az da olsa para olan) bir KGS kartı iliştirecek.
3. Bir üniversite kampüsüne yakın bir çamaşırhanede, birinin yıkanan çamaşırlarını ütüleyip, katlayacağız.
4. Yine bir kampüste, helikopterle en yakın tarihteki bir konserin biletlerini kartlarımıza iliştirerek havadan atmak.
5. Gece konaklamalı bir müzik festivalinde, üç beş çadırın önüne birer kutu bırakıp kaçmak. Kutuların içinde tuvalet kağıdı, diş fırçası, diş macunu, şampuan, kolonya, sinek savurucu, el feneri, güneş kremi, iskambil kağıdı, su, çikolata ve prezervatif var.
6. Uzaktan kumada ufak maket bir tekneyle, sahil kenarında oturmuş bir çifte denizden bir şişe şampanya ve iki bardak gönderiyoruz.
7. Bir kır düğününe İbrahim Tatlıses’i götürüp, orada onlarla iki halay çekmesini istiyoruz. Daha sonra onların yakalarına altın veya para yerine, bizim FMK kartımızı iğneleyip hızla uzaklaşacak.
8. Amatör bir müzik grubunun provasına onların en sevdikleri müzisyeni götürüyoruz. Grupla bir iki kayıt yapıp ayrılıyor.
9. Restoran veya bankta oturan bir çiftin yanına, en sevdikleri şarkıcıyı gönderiyoruz. Onların kulaklarına eğilip, en sevdikleri şarkıyı mırıldanıp, kalkıyor yanlarından.
10. Amatör bir futbol maçını görüntüye alıp, montajlanmış halini Erman ve Şansal’a veriyoruz. Onlardan bunu, Maraton Programı’nın normal akışı içinde, sanki normal bir lig maç gibi yorumlamalarını istiyoruz. Takım hocalarıyla da önceden anlaşıp, futbolcuların kampta birlikte Maraton’u izlemelerini sağlıyoruz.

Bu liste daha uzar!

Dilerseniz siz de kendi fikirlerinizi paylaşın. Bakarsınız bir gün, bir televizyon programı yaparız hep birlikte!

Kıyağınız bol, failiniz meçhul olsun! :)