Esasında içimden başlığa “Tüm zamanların en iyi Türkçe şarkıları” demek geçti ancak bunu yapabilmek için çok yetersiz olduğumun farkındayım. Ben de geçen yıllar içinde etkisini hiç kaybetmeyen, hatta her dinlediğimde farklı hissettiğim Türkçe şarkıları sizle paylaşmak istedim.

“Tüm Zamanların En İyi Şarkıları” sayfamızda bu şarkıların dinlenebilir bir formatı var [Playlist 6: ‘Türkçe Şarkılar’ – Benden Size!]

Bu arada listede Sezen Aksu göremeyeceksiniz, çünkü Sezen’lerin tamamı Playlist 5′te :)

Playlist 7 ise tamamen sizden gelecek önerilerle oluşacak. Yıllar geçse de hiç eskimeyecek, yeri sizde hiç değişmeyen ve binlerce kez dinleseniz de doyamadığınız Türkçe şarkıları, dilerseniz yorum olarak buraya ekleyebilirsiniz. Ben de daha sonra onların dinlenebilir playlist’ini oluşturacağım.

Şimdi benimkiler. [Sanatçı adına göre alfabetik sırayla. Bu aynı zamanda playlist sırası.]

• Haykıracak Nefesim Kalmasa Bile – Ajda Pekkan
• Kimler Geldi – Ajda Pekkan
• Uykusuz Her Gece – Ajda Pekkan
• Holigan – Athena
• Macera – Athena
• Sende Yap – Athena
• Senden Benden Bizden – Athena
• Anlamazdın – Ayla Dikmen
• Sen Unutma Beni – Ayna
• Anlıyorsun Değil mi – Barış Manço
• Can Bedenden Çıkmayınca – Barış Manço
• Dağlar Dağlar – Barış Manço
• Gul Bebeğim – Barış Manço
• Gül Pembe – Barış Manço
• Samanyolu – Berkant
• Annem – Candan Erçetin
• Bu Sabah – Candan Erçetin
• Hayranım sana – Candan Erçetin
• Kim – Candan Erçetin
• Meğer – Candan Erçetin
• Melek – Candan Erçetin
• Onlar Yanlış Biliyor – Candan Erçetin
• Şehir – Candan Erçetin ft. Ceza
• Sitem – Candan Erçetin
• Söz Vermistin – Candan Erçetin
• Yalan – Candan Erçetin
• Yaşıyorum – Candan Erçetin
• Yazık Oldu – Candan Erçetin
• Yüksek Yüksek Tepelere – Candan Erçetin
• Yemen Türküsü – Cem Adrian
• Resimdeki Gözyaşları – Cem Karaca
• Bebek – Duman
• Bu Akşam – Duman
• Hatun – Duman
• Hayatı Yasa – Duman
• Her Şeyi Yak – Duman
• Manası Yok – Duman
• Yalnızlık Paylaşılmaz – Duman
• Gidecek Yerim mi Var – Emre Altuğ
• Cennet – Ferhat Göçer
• Gidemem – Ferhat Göçer
• İsyan – Ferhat Göçer
• Vur Kadehi Ustam – Ferhat Göçer
• Yastayım – Ferhat Göçer
• Alev Alev – Feridun Düzağaç
• Fd – Feridun Düzağaç
• Ellerimde Çiçekler – Grup Gündoğarken
• Sen de Başını Alıp Gitme Ne Olur – Haluk Bilginer
• Sessiz Gemi – Hümeyra
• Anlasana – Ilhan Irem
• Konuşamıyorum – Ilhan Irem
• Yetinmeyi Bilir misin – Işın Karaca
• Allah’ım Neydi Günahım – Kayahan
• Bir Aşk Hikayesi – Kayahan
• Emrin Olur – Kayahan
• Sabahlar Uzak – Kayahan
• Yemin Ettim – Kayahan
• Aşk Oyunu – Kenan Doğulu
• Kurşun Adres Sormaz ki – Kenan Doğulu
• Pamuk – Kenan Doğulu
• Tutamıyorum Zamanı – Kenan Doğulu
• Yalan – Kurban
• Anladım – Leman Sam
• Beni bırakın – Levent Yüksel
• Bu Gece Son – Levent Yüksel
• Dedikodu – Levent Yüksel
• İstanbul – Levent Yüksel
• Kadınım – Levent Yuksel
• Med Cezir – Levent Yüksel
• Sultanım – Levent Yüksel
• Tuana – Levent Yüksel
• Yeniden Başla – Levent Yüksel
• Yeter Ki Onursuz Olmasın Aşk – Levent Yüksel
• Zalim – Levent Yüksel
• İki Yol – Mavi Sakal
• Ah Bu Ben – Mazhar Alanson
• Kimse Bilmez – Mehmet Güreli
• Arkadaş – Melike Demirağ
• Bu Sabah Yağmur Var Istanbulda – MFÖ
• Ele Güne Karşı – MFÖ
• Güllerin Içinden – MFÖ
• Sarı Laleler – MFÖ
• Yalnızlık Ömür Boyu – MFÖ
• Bir Derdim Var – Mor ve Ötesi
• Cambaz – Mor Ve Ötesi
• Daha Mutlu Olamam – Mor Ve Ötesi
• Dünya Yalan Söylüyor – Mor Ve Ötesi
• Sevda Cicegi – Mor Ve Ötesi
• Kara Gözlüm – Murat Göğebakan
• Bu Akşam Ölürüm – Murat Kekilli
• Böyle Ayrılık Olmaz – Nilüfer
• Caddelerde Rüzgar – Nilüfer
• Esmer Günler – Nilüfer
• Ispanyol Meyhanesi – Nilüfer
• Asi ve Mavi – Onur Akın
• Seviyorum Seni – Onur Akın
• Dağlari Deldim – Özlem Tekin
• Gündüz Gece – Pentagram
• Şeytan Bunun Neresinde – Pentagram
• Ben Nasıl Büyük Adam Olucam – Pinhani
• Beni Al – Pinhani
• Dön Bak Dünyaya – Pinhani
• Hele Bi Gel – Pinhani
• Ne Güzel Güldün – Pinhani
• Yıldızlar – Pinhani
• Zaman Beklemez – Pinhani
• Affetmem – Rafet El Roman
• Anlamsız Bir Fırtına – Rafet El Roman
• Aşk – Rafet El Roman
• Bir Gün Olmazsam – Rafet El Roman
• Bugün Anladım – Rafet El Roman
• En Güzel Günler Senin Olsun – Rafet El Roman
• Gençliğin İlkbaharinda – Rafet El Roman
• Hosçakal Sevgilim – Rafet El Roman
• İsyan Ediyorum – Rafet El Roman
• Sen Ve Ben – Rafet El Roman
• Seni Seviyorum – Rafet El Roman
• Son Mektup – Rafet El Roman
• Sorma Neden – Rafet El Roman
• Sürgün – Rafet El Roman
• Tarihler Yazacak – Rafet El Roman
• Umut – Rafet El Roman
• Yalancı Şahidim – Rafet El Roman
• Gel Barışalım Artık – Sertap Erener
• Sevdam Ağlıyor – Sertab Erener
• Yalnızlık Senfonisi – Sertab Erener
• Aşk – Şebnem Ferah
• Babam Oğlum – Şebnem Ferah
• Ben Şarkımı Söylerken – Şebnem Ferah
• Bu Aşk Sana Fazla – Şebnem Ferah
• Can Kırıkları – Şebnem Ferah
• Çakıl Taşları – Şebnem Ferah
• Çocukken Sahip Olduğum Kırmızı Rugan Ayakkabılar – Şebnem Ferah
• Daha İyi Olmaz mıydı – Şebnem Ferah
• Gözlerimin Etrafındaki Çizgiler – Şebnem Ferah
• Her Şey İnsanlar İçin – Şebnem Ferah
• Hosçakal – Şebnem Ferah
• İki Yabancı – Şebnem Ferah – Teoman
• İyi – Kötü – Şebnem Ferah
• Korkarak Yaşıyorsan – Şebnem Ferah
• Mayın Tarlası – Şebnem Ferah
• Sil Baştan – Şebnem Ferah
• Sigara – Şebnem Ferah
• Vazgeçtim Dünyadan – Şebnem Ferah
• Yağmurlar – Şebnem Ferah
• Kadınım – Tanju Okan
• Aşk – Tarkan
• Ay – Tarkan
• Bu Gece (Kır Zincirlerini) – Tarkan
• Dön Bebeğim – Tarkan
• Dudu – Tarkan
• Gitti Gideli – Tarkan
• Gülümse Kaderine – Tarkan
• Her Nerdeysen – Tarkan
• Hüp – TARKAN
• İkimizin Yerine – Tarkan
• İnci Tanem – Tarkan
• Kış Güneşi – Tarkan
• Kuzu Kuzu – TARKAN
• O’na Sor – Tarkan
• Unutmamalı – Tarkan
• Vazgeçemem – Tarkan
• Yandım – Tarkan
• 17 – TEOMAN
• Anlıyorsun Değil mi? – Teoman
• Bugün – Teoman
• Çoban Yıldızı – Teoman
• Gemiler – Teoman
• Gündüz Tarifesi – Teoman
• İstanbul’da Sonbahar – Teoman
• O Yaz – Teoman
• Papatya – Teoman
• Paramparca – Teoman
• Renkli Rüyalar Oteli – Teoman
• Resimdeki Gözyaşları – Teoman
• Rüzgar Gülü – Teoman
• Senden Önce Senden Sonra – Teoman
• Sevdim Seni Bir Kere – Teoman
• Uykusuz Her Gece – Teoman
• Yağmur – Teoman
• Yarından Banane – Teoman
• Zamparanın Ölümü – Teoman
• Çabuk Olalım Aşkım – Yıldız Tilbe
• Delikanlım – Yıldız Tilbe
• Sana Değer – Yıldız Tilbe
• Aklımın Iplerini Saldım – Yüksek Sadakat
• Aşk Durdukca – Yüksek Sadakat
• Babamın Evinde – Yüksek Sadakat
• Belki Üstümüzden Bir Kuş Geçer – Yüksek Sadakat
• Denizaltı – Yüksek Sadakat
• Döneceksin Diye Söz Ver – Yüksek Sadakat
• Haydi Gel İçelim – Yüksek Sadakat
• Hiçbir Şey Yerini Tutamaz – Yüksek Sadakat
• Hüzün – Yüksek Sadakat
• İhtimaller Denizi – Yüksek Sadakat
• İkarus – Yüksek Sadakat
• Kafile – Yüksek Sadakat
• Pervane – Yüksek Sadakat
• Yine De… – Yüksek Sadakat
• Beni Benimle Bırak – Zuhal Olcay
• El Gibi – Zuhal Olcay
• Güller ve Dudaklar – Zuhal Olcay

Şarkılar her nereye götürürse, keyfini çıkarın!

Ruh halimizi bu denli içtenlikle teslim ettiğimiz başka bir şey yok sanırım. Yanımızdaki sevgili bile bir başka gözüküyor o parça çaldığında. Veya yalnız kaldığımızda… Ne müthiş bir gücü var o tınıların.

Hepimizin hayatında onlarcası var, duyduğumuz anda bizi başka yerlere götüren. Dans ettiren, mutlu eden, hüzünlendiren, geçmişe götüren… Yıllar geçse de bizdeki yeri hiç değişmeyen, binlerce kez dinlesek de doyamadığımız şarkılar.

Daha önce ‘Tüm Zamanların En İyi Filmleri‘ni birlikte seçmiş ve sonrasında da bunların içinden bir “En İyi 250 Film Listesi” ortaya çıkarmıştık.

Gelin şimdi de tüm zamanların en iyi şarkılarını seçelim. Kime göre; tabi ki bize göre!

Tıpkı filmleri seçerken olduğu gibi, burada da sizden gelecek öneriler değerli. Türkçe veya yabancı şarkılar olabilir. Hem bu sayede Fikir Atölyesi okurlarının müzik tercihlerini de çıkartmış olur, hatta belki de bazı şarkıları ilk kez birlikte dinlemiş oluruz.

Daha sonra da Fikir Atölyesi’nde yeni bir sayfa açıp, burada sizden gelen önerilerle bir ‘playlist’ oluşturmaya çalışırım.

[Güncelleme: Bahsettiğim sayfa oluşmaya başladı, şarkıları oradan dinlemek mümkün >> "Tüm Zamanların En İyi Şarkıları]

İşte – alfabetik sırayla – benimkiler.

Şimdilik yabancılarla başlıyorum, daha sonra Türkçe şarkılar için de ayrı bir liste yapma niyetim var. [Gaza gelip 117 şarkı yazmışım, n'olur bana bakmayın, siz 2-3 şarkı yazsanız da olur!]

• Aaron – Lilly (U-Turn)
• Adamski (Feat Seal) – Killer
• Adele – Chasing Pavements
• Afterlife – Cry
• Alan Parsons Project – Lets Talk About Me
• Alanis Morisette – Hands Clean
• Alannah Myles – Song Instead of a Kiss
• Amy MacDonald – Mr Rock & Roll
• Amy MacDonald – This is the Life
• Amy MacDonald – Youth of Today
• Amy Winehouse – You Know I’m No Good
• Anastacia – Left Outside Alone
• Anastacia – You’ll Never Be Alone
• Andrea Doria LXR – Beauty Of Silence (Inpetto Full Vox Remixklitoria)
• Angie Stone – Wish I Didn’t Miss You
• Ani Difranco – Untouchable Face
• Arctic Monkeys – You know I’m No Good
• Aretha Franklin – Let It Be
• Aretha Franklin / George Michael – I Knew You Were Waiting
• Bob Marley / The Wailers – No Woman No Cry
• Bob Sinclair – World Hold On
• Bryan adams – Everything I Do
• Bryan Adams – Have You Ever Really Loved a Woman
• Bryan Adams – Heaven
• Carlos Santana – Black Magic Woman
• Carlos Santana – Europa
• Carlos Santana – Let Me Love You Tonight
• Carlos Santana – Love of My Life
• Carlos Santana – Nothing at all
• Carlos Santana (Feat Seal) – You Are My Kind
• Carlos Santana (Feat Wyclef Jean) – Maria Maria
• Chuck Mangione – Children Of Sanchez Overture
• Coldplay – Yellow
• Costi Ionita – Feel (Come missy girl Vs. Robie Williams)
• Craig David – Rise and Fall
• Dave A Stewart / Candy dulfer – Lily Was Here
• David Sanborn – Lets Just Say Goodbye
• David Vendetta – Take Me Higher (Feat Akram) –
• Deep Purple – Child in Time
• Dire Straits – Your Latest Trick
• DJ Shadow – Six Days
• Duncan James – Amazed
• Eagles – Hotel California
• Evanescence – My Immortal
• Faithless – God is a Dj
• Foreigner – I Can’t Fight This Feeling Anymore
• Foreigner – I Want to Know What Love is
• Frank Sinatra – My Way
• Freddy Mercury – These are the Days of Our Lives
• George Benson & Aretha Franklin – Love All The Hurt Away
• George Michael – Careless Whisper
• Grace Jones – I’ve Seen That Face Before
• Guns N’ Roses – Dont Cry
• Guns N’ Roses – Knocking on Heavens Door
• Guns N’ Roses – November Rain
• Guns N’ Roses – Paradise City
• Guns N’ Roses – Sweet Child of Mine
• Hoobastank – The Reason
• James Blunt – You’re Beautiful
• James Ingram – Just once
• James ingram – Whatever We Imagine
• Jay Jay Johanson – So Tell The Girls That I Am Back in Town
• Keyshia Cole – Love
• Kitaro – Agreement
• Lady Gaga – Speechless
• Lauryn Hill – Killing Me Softly
• Lauryn Hill / Bob Marley – Turn Your Lights Down Low
• Led Zepplin – Stairway to Heaven
• Marc Anthony – You Sang to Me
• Massive Attack – Angel
• Massive Attack – Inertia Creeps
• Massive Attack – Protection
• Massive Attack – Safe From Harm
• Massive Attack – Tear Drop
• Melanie C – If That Were Me
• Metallica – And Justice For All
• Metallica – Enter Sandman
• Metallica – Master of Puppets
• Metallica – Nothing Else Matters
• Metallica – One
• Metallica – The Unforgiven
• Metallica – Wherever I May Roam
• Michael Jackson – What More Can I Give
• Micheal Jackson – I Just Can’t Stop Loving You
• Nirvana – Come as You Are
• Nirvana – Smells Like Teen Spirit
• Pink – Family Portrait
• Pink Floyd – Confortably Numb
• Pink Floyd – Hey You
• Pink Floyd – High Hopes
• Pink Floyd – Shine On You Crazy Diamond
• Pink Floyd – Wish You Were Here
• Plain White T’s – Hey There Delilah
• Portishead – Roads
• Queen – Bohemian Rhapsody
• Queen – The Show Must Go On
• Queen – Too Much Love Will Kill You
• Queen – We are the Champions
• Queen – We Will Rock You
• Queen – You Don’t Fool Me
• R Kelly – When A Womans Fed Up
• Radiohead – Creep
• Radiohead – My Iron Lung
• Red Hot Chilli Peppers – Californication
• Red Hot Chilli Peppers – Otherside
• Scorpions – Still Loving You
• Supertramp – The Logical Song
• The Alan Parsons Project – Don’t Let It Show
• The Alan Parsons Project – Eye in the Sky
• The Alan Parsons Project – Old and wise
• The Cure – Love Song
• Tool – 46 & 2
• Tracey Thorn – Grand Canyon (Ada Vocal Mix)
• Waldeck – Memories
• White Lion – When the Children Cry
• Whitesnake – I Just Died in your Arms Tonight
• Whitesnake – Is This Love

Bu listedeki şarkıların tamamı ve [27 Ağustos 2010 tarihine kadar] sizden gelen öneriler dinlenebilir halde şurada: Tüm Zamanların En İyi Şarkıları. Siz de bu noktadan sonra yeni önerilerinizi oraya yaparsanız mutlu olurum.

Keyifli dinlemeler.

“Yaratıcı fikrim var, ne yapacağımı bilmiyorum.” Veya;

“Çalıştığım şirkette fikirlerimi dinleyen yok. Kurumsal hayatta yaratıcılık gerçekten zor işmiş. Ben de fikirlerimi kendim hayata geçiririm.” diyorsanız…

Bloomberg HT kanalında yayınlanacak olan “Dragons’ Den Türkiye” isimli girişimcilik programı sizin için olabilir!

Reyting uğruna yapılan göz yaşı, ayılma bayılma, aşağılama veya yakın çekim gibi saçmalıklardan uzak; net ve direkt iletişim tarzı ile Dragons’ Den, İngiltere’de BBC Kanalı’nın sekiz sezondur en çok izlenen programlarından biri.

Dragons’ Den‘deki adıyla ‘ejderler‘, kendi girişimci ruhlarıyla sıfırdan zengin olmuş yatırımcılar. Beş kişiler; biri kadın. Karşılarına hisse karşılığı para koparmak için gelen girişimcilerin iş fikirlerini dinledikten sonra yatırım kararlarını açıklıyorlar:

“Varım” veya “yokum!”

“Mış gibi” yapan bir program değil bu Dragons. Masada gerçek para, koltuklarda gerçek yatırımcılar var. Televizyona çıkıp tanınmak ve hatta yatırımcılardan en az birini ikna edebilirse de zengin olmak için bir fırsat sunuyor.

Zengin iş adamı önüne yatırım fırsatı geldiğinde; nasıl düşünür, nelere dikkat edip sorgular, nasıl pazarlık yapar, nelerden etkilenir? Siz sadece, iş fikrinizi anlatmak için onların ofisinde değil de, televizyon stüdyosundasınız.

Araba yıkamacılarda gördüğümüz o büyük silindir süngerlerin bize uyarlanmış duş versiyonu, 3D diş fırçası, kişiselleştirilmiş tabut, dolgun gösteren erkek iç çamaşırı!, üzerine dijital yazı yazılabilen mayo, çiftleri yakınlaştıran fitness dvd’si, Yemek Sepeti’nin İngiltere versiyonu, köpeklere çok özel kıyafetler, albümünü çıkarmak isteyen müzisyenler…

Her türlü uçuk ve yaratıcı fikri Dragons Den programlarında görmek mümkün. Yaratıcılığı tetiklediği için de izlemesi keyifli.

Paneli oluşturan beş ejder için de, kısa zamanda parasına para katma fırsatı sunuyor tabii ki. Binlerce yaratıcı fikir, onlar görmeden bir kurul tarafından eleniyor. Yayına çıkmaya değer bulunanlar ise ejderlerin önüne çıkıyor.

Nitekim 18 ülkede yayınlanan Dragons’ Den programlarında aldıkları yatırım kararlarıyla daha da zenginleşen çok sayıda ejderha var. Rusya’daki gibi, bugüne kadar hiç “varım” demeyen ejderlere rastlandığı gibi, yanlış fikre para koyup karizmayı çizdirenler de mevcut!

İngiltere’de geçmiş yedi sezonun toplamında 70 girişimci, 7.268.000 Pound’luk bir yatırımı almayı becermiş. Ancak, ejderlerin “yokum” demesine rağmen, sonradan büyük başarı elde eden fikirler de var.

Yatırım yapmak bir risk sonuçta. ‘Sadece kafada beliren’ bir fikrin ejderlerden yatırım alma ihtimali neredeyse hiç yok.

Karşısındaki yatırımcıyı enayi yerine koymayıp iş fikrine gerçekten güvenen, araştırmasını sağlam yapmış, sektöründe farklılaşan ve yenilikçi fikri için her türlü fırsat ve tehditi iş planına almış ve 3-4 dakika gibi kısa bir sürede etkili sunum yapabilen girişimcilerin para koparma şansı daha fazla doğal olarak.

Ejderlerin derdi de bu durumda; “en hızlı geri dönüş ve minumum riskle, nasıl daha fazla kazanabilirim” oluyor. Öyle uzun zaman alacak, hatta toplumsal faydası yüksek ama karlılığı düşük fikirlerin pek yatırım koparabildiğine şahit olunmuyor Dragons’ Den’de. [Faili Meçhul Kıyak fikrine -ticari bir beklentisi olmadığından- kıçlarıyla gülerlerdi mesela! Haklılar da.]

Unutmamak lazım ki, yatırımcı ejderler de insan ve duygusal zayıflıkları var. Ancak onları buradan vurmaya çalışmak, format gereği pek işe yaramıyor. Yatırımcı en kısa sürede parasına nasıl daha fazla para katar, bunu rakamlarla görmeye çalışıyor.

Program, kapitalist düzenin bir ürünü sonuçta!

1992 yılında Birleşmiş Milletler’de “dünyayı altı dakikalığına susturan” o kız çoçuğu aklıma geliyor nedense… Çıldıranlardan biri de eminim Patch Adams‘dır!

Doğal olarak, programa çıkmadan önce bu ejderlerin hepsini tanımak için araştırma yapmak bir avantaj. Kimdir, bugüne kadar hangi yatırımlarıyla başarılı ve başarısız olmuştur, güncel ilgi duyabileceği yatırım alanları neler olabilir, tutkuları nedir?

Dragons’ Den Türkiye jüri üyeleri (yatırımcı ejderleri) şunlar:

- Alphan Manas
- Baybars Altuntaş
- Gamze Cizreli
- Nevzat Aydın
- Yalçın Ayaydın

Bir önceki yazımızda, ejderlerden Alphan Manas’ı biraz daha yakından tanıma şansımız olmuştu. Bu video’da da Alphan’la, Dragon’s Den hakkında konuştuk:

Sohbetimizden bazı başlıklar:

• Resimlerde ejderler neden hep çok ciddi?
• “Dragons Den, Acun’un taşıyabileceği bir program değil!”
• Ejderler nasıl seçildi, kriterler nelerdi?
• Alphan, fütürist şapkanla, programın geleceği hakkında neler söylersin?
• “Adımın ve soyadımın baş harflerini marka olarak kullanamam belki ama…”
• Yatırım yapılmasa bile katılımcılar için fırsatlar bitmiyor.
• “Ejderleri kurtarıcı gibi görüyorlar.”
• Gerçeğe yaklaşmamış fikirlerin şansı var mı?
• Hakları koruma altına alınmamış fikirler çalınabilir mi?
• “Göreceksin Tunç, Dragons Den fenomen haline gelecek.”
• Fikirler yayına çıkmadan önce nasıl elenecekler, eleyen kurul kim?
• “Ben önyargılı bir adamım.”
• “Adam girdi içeri, malı gördüm… Fikrimi söylemeden ‘yokum’ diyordum az kalsın.”
• “Fikrin güzel olması, yatırım yapacaksın anlamına gelmiyor.”
• Diğer ejderler hakkında ne düşünüyorsun?
• Yalçın Ayaydın’la hep aynı düşünüyorsan, biriniz fazla değil misiniz?
• “İnternet projeleri bana hiç sıcak gelmiyor!”
• Dikkat problemin varsa nasıl beş ejdersen birisin?
• Programda sana biçilen rolü mü oynuyorsun?
• Ejderler arasında rekabet oluyor mu?
• “Dragons Den’e itinayla iş planı hazırlanır!”
• “Televizyon programı olmasa tavrın çok daha agresif olabilir.”
• “Binlerce başvuru arasında yayına çıkma şansı yüzde kaç?”
• “Türkiye’de girişime giden para yok.”
• Yayına çıkma şansı olmadan elenen fikirler, internet sitesinde paylaşılamaz mı?
• “Facebook’ta bile gelen sorulara cevap veriyorum.”
• Başvuru formunda yer alan tuhaf sorular.
• Ejderler girişimcilerle ilk ne zaman karşılaşıyor?
• “Korunma altına alınmamış bir fikrin varsa bana gönderme.”
• Türkiye’de fikrini nasıl korursun? Patent nasıl alınır?
• Sadece para ve güç için yaşar olduk. Bu program da sence, kapitalist düzeninin yaygınlaşmasına destek olmuyor mu?
• Yatırım miktarının ufak bir kısmı, daha yaşanılır bir dünya için kullanılamaz mıydı?
• Dragon Den paranıza para katma adına size de iyi bir fırsat sunuyor mu?
• Türkiye’de katılımcıların başvururken dikkat etmesi gereken konular?
• “Bana öyle gelen projeyi ben haşat ederim!”

Dragons’ Den Türkiye programına katılmak isteyenler için, cesaret verme adına şu yazılar ilginç olabilir:

- Alphan’ın Fikir Atölyesi sohbeti. [Alphan Manas kimdir?]
- Dragons’ Den: Around the World – 1 of 6 [Farklı ülkelerdeki Dragons' Den programlarından dikkat çekici fikirler, yatırımcı ve girişimci hikayeleri.]
- Dragons Den başarı hikayeleri [İrlanda RTE ONE kanalı]
- Google Beni Dinleyecek Misin? [Aaron Stanton'ın fikrini Google'a satma hikayesi]
- En Büyük Risk, Risk Almamaktır. [Robin Sharma]
- Yaratıcı Bir Gencin Zihin Haritası [Özgür Alaz]
- İnovasyon mu? Fazlası Bizde Var, Sen N’olur Yeni Fikir Getirme! [Dursun Ferikel]
- Başaramazsam, Başıma Gelecek En Kötü Şey Nedir? [Fran Capo]
- Sahtekar Olmayan Taklitlere Razı Olmak! [Fikre patent olur mu?]
- Dijital Doktorlar Çetesi. [Geek Squad - başarı hikayesi]
- Çıplak Kalma [Threadless - başarı hikayesi]

Bizdeki yapımcılar formata ne kadar sadık kalır? Diğer ülkelerde – özellikle İngiltere’de – Dragons’ Den’in elde ettiği başarı Türkiye’de de yaşanır mı? Bunları ben de merak ediyorum gerçekten.

Ancak olur da siz programa katılırsanız haber edin de, bizler de size gönül desteğimizi verelim.

Bu beş ejderhadan biri de, uzun yıllardır tanıdığım Alphan Manas. Ben de kaptım video kameramı, çaldım Alphan’ın kapısını. Hem uzun zamandır Fikir Atölyesi’nde ‘20 Soruluk Söyleşiler‘ yapmaya fırsatım olmuyordu, bu da bahanesi oldu!

Üç saatlik görüşmeden iki ayrı video çıktı. Biri Alphan Manas’ın ağzından bugüne kadar yaptıkları; diğeri ise, bundan sonraki yazıda yer alacak olan Dragons’ Den Türkiye hakkındaki görüşleri.

Alphan Manas ilginç bir adam. 48 yıllık yaşamına çok şey sığdırmış bir girişimci ve fütürist.

Manas adını son günlerde Bursa’da üreteceği elektrikli araba (Tilter) ile sıkça duysak da, bundan önce Emin Hitay‘la ortak olduğu Teknoloji Holding ile duyuyorduk. Hani şu barkod teknolojisi, OGS, otomatik sayaç okuma, Spor Toto ve At Yarışları bahis sistemi ve 1997 Nüfüs Sayım Projelerini hayata geçiren şirket. Teknoloji Holding’in gündeme en fazla geldiği zaman ise İnteltek (İddaa ve Bilyoner) şirketindeki %20 hisselerini 80 milyon dolara Yunanlılara sattıkları dönemdi.

Bu arada Emin Hitay da Türkiye’nin önde gelen girişimcilerinden birisi. Alphan’la 18 yıl süren Teknoloji Holding’deki yolları ayrıldıktan sonra, o şimdi Hitay Holding olarak yoluna devam ediyor. Bazı yönleriyle bana hafiften Steve Jobs’ın ‘Aç Kal Budala Kal‘ını hatırlatsa da, 2006 Pazarlama Zirvesi’nde yaptığı konuşmayla birçok girişimcinin beğenisini kazanmıştı.

Alphan Manas ise şimdilerde fikir ve projelerini Brightwell Holdings çatısı altında hayata geçiriyor.

1962 doğumlu Manas, Ege Üniversitesi Tekstil Mühendisliği okuduktan sonra, New York Eyalet Üniversitesi’nde Üretim Yönetimi master’ı yapmış. Türkiye’de bir yıl (1987) Colonial Corp. ülke müdürü olduktan sonra Exim, Planet ve Teknoser’in kurucu ortağı olmuş. 1998-2006 arasında Teknoloji Holding ve sonrasında da enerji ve bilişim sektörlerinde yatırımcılık yaptığı Brightwell var.

Bir de şu şapkaları var:

- World Future Society Türkiye Başkanı ve  Türkiye Fütüristler Derneği kurucularından ve onursal başkanı.
- Türkiye’deki Milenyum Projesi kurucusu.
- İstanbul Girişimciler Derneği (İSGİD) kurucularından ve yönetim kurulu üyesi.
- Mensa – Üstün Yeteneklileri Destekleme Derneği kurucularından ve başkanı.
- TÜSİAD ve Türk-Amerikan Konseyi (ATC) üyesi.
- Buluşlar yapıyor, konferanslarda konuşuyor, jürilere üye oluyor.
- Forbes ve Business Week‘in eski köşe yazarı ve bir blogger.
- Kamboçya İstanbul Fahri Başkonsolosu.

Bir insan, 10+ yıllık ve üç çocuklu bir evlilikle beraber bu kadar çok şapkayı aynı anda nasıl yaşayabilir, henüz anlayabilmiş değilim. Gerçekten! Başka dünyalarda yaşıyor olmalıyız :D

Video’daki sohbetimizden bazı başlıklar:

Kamboçya Fahri Başkonsolosluğu, ne alaka?

Emin Hitay’a otostop çekme ve staj hikayem.

İddaa ve Bilyoner projelerinde fikir babalığı ne demek?

17 milyon dolarlık yıllık cirosuyla batık bir şirket olan Spor Toto’nun, 2 yılda, 1 milyar dolar ciroyu yakalaması.

Öncesinde, Turkcell ve Digitürk olarak, Jokey Klübü’nün kapısının çalınması ve reddedilmek. ["Bugün İddaa'yı yaratan Türkiye Jokey Klübü'dür."]

Spor Toto ile bir ilk olan ‘Yap, Devret, İşlet’ modeli.

Teknoloji Holding’in %20 hissesini satma hikayesi. [Mehmet Kutman'ı data room'a sokma strateji ile bedelin, bir hafta sonunda, 40 milyon dolardan 80'e çıkması!]

Bu kadar parayla ne yaptın sonra?

“Değer yaratma konusunda iyi olduğumu düşünüyorum.”

“Bugün Bilişim Sektöründe zengin olmuş kimse yok Türkiye’de.”

Emin Hitay’la yollar ayrılırken şirketlerin paylaşılması.

Brightwell Holdings yatırımcılık alanları.

Elektrikli arabadaki girişimcilik ve yatırım hikayesi. [Hidrojen yakıt pilli araba için Estee Lauder'ın başkan yardımcısı Ronald Lauder ile başlayan; Murat Günak'la beraber Fransız Heuliez şirketini satın alma girişiminde yediği kazıkla devam eden ve Bursa'da üretilecek Tilter marka araçları üreten Synergethic şirketinin satın alınmasıyla sonuçlanan süreç.]

Tilter’in yollara çıkma tarihi ve fiyatı. [+ pilin müşteriye kiralanması, şarj istasyonları, vs]

Fütürist olmak ne demek? Önümüzdeki 5 yılın heyecan uyandıracak gelişmeleri?

20 Soruluk Söyleşi‘mizde verdiği cevaplar ise şöyle:

1. Herhangi bir kişinin en favori insanı mısın? Kimin ve neden?

Ben favori insan olma seviyesine henüz ulaşmadığımı düşünmekle birlikte konferanslarıma katılan gençlerin ilk 10’larına girdiğimi düşünüyorum.

2. Şu anda yaptığın işin dışında (hayattaki tüm işler kanuni olsaydı) ne iş yapmak isterdin?

Arsa alım-satım işi ile uğraşmak isterdim. Çünkü bunca uğraşıdan sonra arsa alım-satımında elde edebileceğim çaba/kazanç’ın yakınından bile geçemezdim. Burası Türkiye, buradan (inovasyonla) çıkış yok.

3. Yalan söylemenin sence uygun olduğu durumlar nelerdir? Beyaz yalan söyler misin, ne söylersin?

Anne-baba öğretim üyesi, babanın aktardığı bir iş ve müşteri portföyü yok. Peki kardeşim sen ilk nesilde nasıl bu kadar başarılı olacaksın? Bu ancak İllüzyon ile olur. Yani olmayanı satıp, onu yapmaktır. Buna beyaz yalan diyorsan, diyebilirsin.

4. En son “___ özelliğinden dolayı seninle gurur duyuyorum” lafını kime söyledin? Hangi özellikti o?

Sanırım 1 hafta önce bir arkadaşıma söyledim: İnsanları ilk görüşte inanılmaz hızlı ve doğru tahlil edebiliyor.

5. Aynı lafı [“___ özelliğinden dolayı seninle gurur duyuyorum”] en son sen ne zaman duydun? Hangi özelliğindi göklere çıkartılan?

Çok “cesur bir inovatif girişimci” olduğum konusunda devamlı olarak övgü alıyorum. Bu övgü iş dünyası, arkadaşlarım, konferanslarım sayesinde beni tanıyanlar aracılığıyla geliyor.

6.  Yaşayamadığın için pişmanlık duyduğun ne var?

“Mountain View”. Google’un merkezi.

7. Lisedeki takma adın neydi? Adını sevmiş miydin?

“Çikita”. Çünkü çok iyi kaleciydim ve maymun gibi toplara atlardım.

8. Bir okul yaptırsan adını ne koyarsın? Neden?

Bir tane Türkiye’de ve 2 tane de Kamboçya’da yaptırdım. Adlarını ben koymadım. Ama bir daha yaptırırsam, annem’in ricası ile onun adını vereceğim.

9.  “Ulaşamadığın” biri ile tanışıp sohbet etme olanağın olsaydı bu kim olurdu? Ondan ne öğrenmek isterdin?

Tartışmasız Richard Branson (Virgin). O da benim gibi disleksi ve ADHD ile büyümüş. İçe dönük bir insan. Tatilini bile kendi özel adasında yapıyor. Onunla çok ortak yönüm var. Benden daha yaşlı olduğu için gelecekte neler yaşayacağımı anlamaya çalışırdım.

10. Yaptığı işte “mutlu” ve aynı zamanda “başarılı” olan birisini tanıyor musun? Kim o kişi ve onu kendine örnek alıyor musun?

Yaptığı işte başarılı olan Mehmet Emin Karamehmet benim kendime örnek olarak aldığım kişidir. Çünkü birçok kişilik özelliklerimiz benzerdir. Ama bugün bu ülkede ona yapılanlardan dolayı çok mutlu olduğunu sanmıyorum.

11. Hiç kimsenin göremediği bir özelliğin var mı? Varsa bugüne kadar neden “gizli” kaldı?

Tabii ki var. Göstermek istemediğim içindir sanırım.

12. Seni en çok ne kızdırıyor? Bu kızgınlıkla baş edebiliyor musun? Edemiyorsan, neden?

Vatandaşlık haklarıma saygısızlık çok kızdırır. “Kızgınlık Yönetimi” sorunum var.

13. Bugüne kadar yaşadığın en büyük hayal kırıklığın ne? Aynısını tekrar yaşama ihtimalin var mı?

Ben ilahi adaletin olduğunu henüz gözlerimle görmedim. Dolayısı ile yaşadığım hayal kırıklığı budur.

14. Hangi markalar sinirlerini bozuyor? Neden?

“Banka” adı altındaki markaların %98’i sinirimi bozuyor. Çünkü hep bir ağızdan samimiyetsizliklerini gösteriyorlar.

15. Hangi markalara tutkunsun?

Marka tutkum yok.

16. On sene sonraki hayatında bugünden farklı neler olacak?

Eğer yaşarsam sadece uğraştığım teknolojilerin değişeceğini düşünüyorum.

17.  Seni; benzer yaştaki, benzer işi yapan, benzer konumdaki “benzer” kişilerden “farklı” kılan ne var?

Ben çok yönlü ve çok detaylı düşünebiliyorum. Hızlıca empati yaparak karar verebiliyorum. Ayrıca tüm bunları teknolojiyi anlatarak ve kullanarak yapmak beni farklı kılıyor.

18. Yakın bir arkadaşın “kanunsuz bir iş” yapsa polisi arar mısın?

“Ararım” desem, bana alaylı bir biçimde bakmaz mısın? “Aramam” desem insanlar beni ayıplamaz mı?

19. Hangi filmdeki hangi karakterin rolü, gerçekte senin hayatın olmasını isterdin?

The Shawshank Redemption filminde Tim Robbins’in rolündeki kişiliğe sahip olsaydım yaşamım daha rahat olurdu. Hobilerim olur, tekneyle denizlere açılır, saatlerce kitap okurdum. Bu kadar sabırla, tek hedefe kitlenmek, bunu yıllarca kimseye farkettirmeden yapabilmek inanılmaz bir güç. Ben bir adrenalin bağımlısıyım. Kalbim bile 100’ün üstünde atıyor. Çok yorucu bir durum aslında.

20. Bir film yapmaya karar versen adı ve konusu ne olurdu?

Türkiye’nin mevcut 3 boyutlu animasyon alanındaki birkimini açığa çıkarmak için ABD’de “Big Foot Murray” adlı 40 milyon USD bütçeli bir 3 boyutlu animasyon filmine ortak olmuştuk. Filmin 10 milyon USD’lik bölümünü Türkiye’de biz yapacaktık. Bunun için bizden 120 kişilik bir kadro istediler. Biz böyle bir kadro oluşturmadan önce kendimizi denemek amacıyla Dünyayı Kurtaran Adamın Oğlu’nun animasyon bölümlerini yaptık. 25 kişilik ekiple iyi bir iş çıkardık. Ama anladık ki Türkiye’den 120 kişilik bir ekip çıkarmamız zor. Dolayısı ile vazgeçtik.

——–

Alphan Manas işte böyle bir adam. Bir yerlerde denk gelirseniz gidin konuşun mutlaka. Hızlı konuşması, çabuk odak kaybetmesi, fıldır fıldır gözleri, düşünce şekli, müthiş zekası, başarıları ve hafif megaloman tarzıyla çevremizdeki insanların çoğundan epey farklı.

Bundan sonraki yazıda, Alphan’ın ejder şapkasıyla Dragons’ Den sohbetimiz olacak. Şimdi sıra o video’nun montajında!

Hep tanışmak istediğimiz o kişinin yanındayız… Merak ettiğimiz bir şeyi sorup sohbet etmek yerine, biz resim çektirme derdindeyiz.

Muhabbetin en güzel yeri. Biz gelen sms’lere cevap yazıyoruz.

Yemeğin en lezzetli lokması. Biz cep telefonundaki bilmem ne uygulaması ile lokasyon bilgisi girme peşindeyiz.

Resim çekmekten gezdikleri yerin tadını çıkaramayan Japon turistlere benzemeye başladık!

Yahu beyin zaten en büyük kayıt aleti değil mi? Gördüklerini, duyduklarını alıyor o hafızaya. Sana bir anlam ifade edenleri de, zamanla daraltsa bile kayıt ettiği alanı, silmiyor.

O halde bir şeyi yaşarken neden bırakmıyorsun kendini o an’a. Kalması gereken kalır zaten! Kaçırdığın belki de nefesini kesecek bir an, farkında değilsin.

Çocuğumuzun doğumunu bile – dostlardan önce – internette paylaşma heyecanındayız. Bunun için öncesinden ‘teaser’ yapan anne ve babalar var: “ilk resimler, az sonra!” Gelen yorumları da tahmin ediyorsunuz: “ay ne şekerrr!”

Gelecek ‘yorum’ ve ‘beğendi’ sayıları, bir şeyin kendisini yaşamaktan daha değerli olabilir mi?

iPhone ve benzeri telefonlar; Facebook, Twitter, YouTube ve Friendfeed benzeri siteler… Hepsinin katkısı büyük bu işte. Hepsi “sen yeter ki paylaş” diyor…

Şimdi bir de foursquare var mesela. Basıyorsun cep telefonuna, senin nerede olduğunu tanıyor, bak ben de buradayım diye ‘check-in’ yapıyorsun. O sırada orada veya yakınlarda olan kişileri görüyorsun. Bir yere ne kadar çok gidersen de, seni oranın valisi yapıyorlar!

İnsan kimin ne yaptığından bu denli haberdar olunca, kendini kötü hissettiği de olabiliyor zaman zaman. “Yahu herkes bir yerlerde, bir de benim şu halime bak! Nasıl hayat bu?”

Bu işin yan etkilerinden birisi! Ve başkaları da var doğal olarak.

Eskilerin sadece yakınları ile paylaştığı (ve belki de işte bu yüzden ‘yakın’ olduğu) konuları, şimdilerde dünyayla paylaşmayı seviyoruz. Hatta yatak odasına kadar! [Gece bitmeden 'etkinlik' twitter'a düşmüş, adam da performansını orada yazılanlarla ölçüyor!]

Aynı salonda oturup birbirine msn’den yazan sevgililer yumağı olduk! Birlikte film izlerken bile bir gözümüz bilgisayarda. Hatta uyumadan önce aynı yatakta kucaklarda birer laptop var ve bu normal!

Klavye tuşlarına dokunmak ‘ten’e dokunmakla; monitöre bakmaksa gözün içine bakmakla yarışır olmuş. [Ayrıca gelecekte sevişirken birbirimize mi dokunacağız sanki?]

Paylaşmaya genel anlamda, hele ki karşı tarafa değer katan içeriğe lafım yok tabi ki. Ben de öyle veya böyle bir şeyler paylaşarak beslenen ve hatta mutlu olan bir adamım. Lafım “paylaşmak için” gezen, okuyan veya yiyip içenlere!

Paylaştıktan sonra gelecek reaksiyonları düşünmek, o anın şimdiden daha keyifli geçmesine mi neden oluyor?

Ucundan tuttuğumuz şu hayatın çoğu zaten ‘çevrimiçi‘ geçiyor; çevrimdışı olduğumuz o ender zamanlarda da ‘aniçi’ olabilsek… Yaşanılan yaşansa hakkıyla.

Yoksa tüm bunların altında, geçtim kalabalık içinde olmayı, “sevgili yanındayken bile yalnız olduğumuz” gerçeği mi yatıyor?

Veya;

öperken,
koklarken,
hatta sevişmenin en güzel anında…

Neden kapanır ki gözlerimiz?

——

Sonradan ekonomik refaha kavuşan,
torunlarına bile yetecek kadar parası olan zenginler…

Nasıl bir düşünceyle ‘sonradan’ cimrileşiyorsunuz?
Eskiden çok daha cömert değil miydiniz?

——

Şerefe derken, karşındakinin ‘gözüne içine bakarak’ yudumlamak içkini…

Sahi, neden bu kadar zor?

——

O an birlikte olduğunuz kişiyi ne kadar özlemiş veya ne kadar severseniz sevin…
Konuşulan konu da ne kadar önemli olursa olsun.

Kimin cebi çalarsa,
arayan günde beş defa konuştuğunuz biri bile olsa,
açılır hemen o telefon.

Cep telefonundan arandığında cevap vermek, nasıl oluyor da ‘her şeyin’ önüne geçebiliyor?

——

Eskilerin arasına yeni birini tanıştırınca, geç kalmaz şu soru:
“nereden arkadaşsınız?”

Okul, iş, askerlikse cevap, tatmin eder karşı tarafı.
‘Ortak arkadaş vasıtasıyla’ da iyi cevaptır.

Ya sokakta nedensiz gidip merhaba dediğin biriyse o.
Hatta internetse…

Önemlidir nereden tanıştığımız!

İlk tanışma anımıza göre mi karar vereceksin?

——

Yaptıklarım yapacaklarımın garantisi der gibi ‘özgeçmiş’ gönderiyoruz iş başvurularına.

İnsan sürekli değişen bir varlıksa,
kendi tutku ve hayallerini de en iyi kişi kendisi bilirse;

Neden gönderilen hala ‘özgelecek‘ değil?

——

Bundan 300-500 sene önce yaşayan insanlara bugün;
“nasıl böyle şeylere inanabilmişler” diyorsak,
bunun ileride bizim için de söylenmesi o denli doğal karşılanmalı.

O zaman neden iddialaşır ki insanlar?

—–

Bizler; uçsuz bucaksız, sınırsız bir evrende;
kısıtlı bir coğrafyaya sıkışmış,
çok kısa yaşayan ufacık varlıklarsak…

Bazıları nasıl oluyor da ‘dünyayı ben yarattım’ edasıyla prim yapabiliyor?
Daha da önemlisi, biz nasıl aldanıyoruz bu kişilere?

Hayranlık duymak bir ‘ihtiyaç’ mı?

Veya;

Nasıl olsa 2 duble rakıdan sonra halay çekip, göbek atacaksın,
şimdi sert görünüp, racon kesince mi ‘delikanlı‘ sayılıyorsun?

——

Futbolda koşan adamın önünde durunca,
‘engelleme’ denip, faul çalınıyor.

Peki, genelde kenar çizgilerinin önünde gürülen,
topu vücuduyla saklama nasıl engelleme olmuyor?

Üstelik biri futbol oynamaya çalışırken, saklayan çirkinleştirmiyor mu oyunu?

——

Gidenin arkasından ağlamak,
ölen görmeyeceğine göre,
kimin içindir?

Artık hayatımın bir parçası olmayacaksın,
‘özlem duymak’ gibi bencilliğin karşı durulması zor tepkisi midir;

yoksa diğerlerine karşı ‘bak, ben de üzgünüm’ demek mi?

——

Bürokratlar, memurlar, polisler, devlet hastanesi doktorları, hemşireleri…
veya bizim oylarımızla seçilen hükümetler…

Bizim verdiğimiz vergilerle maaşlarınızı alıyorsunuz.

Bundan dolayı biz ‘işveren’iz,
siz de bize hizmet için oradasınız.

Ne oluyor da çoğunuz kendinizi bizim üzerimizde görebiliyorsunuz?
Nasıl oluyor da bunca yıl devlet dairelerine “işveren memnuniyeti” anlayışı uğrayamıyor?

veya;

Salak yerine konmak bizim hoşumuza mı gidiyor?

——

Menüde, vitrinde, rafta görüpte istediğiniz bir ürünü vermeyip,
‘yok abi onu vermeyeceğim sana, iyi değil’ diyen dükkan sahibini nasıl oluyor da daha çok seviyoruz?

Diyelim kendimizi özel hissettiğimizden.

Aynı adam değil mi ki onu birazdan başkalarına kakalayacak?
Veya basit bir pazarlama taktiği ise bu, nasıl hala kendimizi özel hissedebiliyoruz?

——

Bir çocuk görünce hemen herkesin yüzü gülüyorsa,
büyümek mi kabahat olan?

——

Deliye her gün bayramsa, neden bugünden deli olmuyoruz?

——

Ömer Üründül…
Neden?

İfade tek, dediği çok.
Gözümü alamıyorum!

Size de şu an dedikleri var.
Duyuyorsunuz, değil mi?

1985 Haziran’ında National Geographic Dergisi’ne kapak olan, Afgan Kızı Şarbat Gula.
Steve McCurry‘nin deklanşöründen.17 sene sonra tekrar bulunmasının hikayesi ise:
Afghan Girl Revealed.

Gerçekten de insanın kalp atışlarının azaldığı, zaman kavramının anlamsızlaştığı, büyük şehir hayatından kaçıp yerleşenlerin bolca bulunduğu bir Akdeniz kasabası burası. Dolayısıyla herkesin en büyük meşgalesi konuşmak. Tanı tanıma, yanındaki kişilerle biranın köpüğü nasıl oluşuyordan başlayıp, dünyayı kurtarmaya giden bir muhabbet diyarı.

Meydan’da geç saatlere kadar dolu kalan mekan Mavi Bar, işte bu sohbetlerin bolca yaşandığı, Kaş’ın sembol yerlerinden biri. Hemen karşısında ise insanların sıra sıra oturduğu, epey uzun, beton duvardan oluşma bir kaldırım var. Gelip geçen seyrediliyor bu Beton Bar’dan!

Emre Tanrıverdi ile Beton Bar’da oturuyoruz geçen gece. Ben etrafı gözlemlerken, o elinde ufak deftere bir şeyler çiziyor. Birden içimdeki velet muzurluk yapmalısın deyince, alıp Emre’nin kafasındaki şapkayı, ters çevirip koyuyorum önüme.

Evet, bir dilenci oluyorum aniden!

Laf kalabalığı yapıyor ve sataşıyorum yoldan geçenlere:

- Bir bira için, bir lira atsan!

- Her şey çok güzel olacak, var mı bozuk paran?

- Şu şapkaya bir iki lira atman lazım, valla bak!

- Bak çocuk çiziyor işte [kimse Emre'nin ne karaladığını görmese de!], vardır bozuk para sende!

- Vallahi yok bozuk param diyenlere; sen kağıt para ver, bozarız abi! [Gerçekten bir kişiye bozduk da!]

Yukarıda gördüğünüz resim de, başta biraz utanan, sonra da eğlenmeye karar veren Emre’nin ben dilencilik yaparken çizdiği resim. Gecenin anısına!

İlk bir lirayı atan kişiyi kucaklayıp öpesim var! Yapmıyorum.

On kuruş atan da var, 2 lira da. İlk yarım saat sonunda göz ucuyla şapkadaki paraları sayıyorum; On Lira’yı geçmişiz!

Hemen yanımızda midye satan çocuk hafif imrenen, daha çoksa kızan gözlerle bizi izliyor. Ondan da para istiyorum, daha siftahım yok be abi diyor!

Bazen bakışlar, bazense ağızdan çıkanlar bir şeyler anlatıyor:

- Ne alaka, neden para vereyim ki?

- Benim resmimi bile yapmıyorsunuz!

- Vay anasına, bu kadar parayı şimdi mi topladınız?

- Abi bu yaptığına inanamıyorum, sen gerçekten kafayı yemişin!

Aşağılayan, küçümseyen bakışları ise görmüyorum bile. Ve o kadar plansız gelişiyor ki her şey, para vermeden geçenlere “beni REDDettin” kartı vermek aklıma dahi gelmiyor. Ancak hiçbir şey deli gibi eğlenmeme ve yeni şeyler öğrenmeme engel olmuyor:

- Kendileri somurtsa da, insanlar eğlenen, gülen birilerini görünce yüz ifadesi yumuşuyor.

- Değişik bir şeyle karşılaşınca çoğunluk hemen karar verme ihtiyacı hissediyor: Ne salakça veya ne güzel. [Birini seçsin ki rahatlasın!]

- Merak edenler yanımıza oturup olayı bizle yaşıyor, eğlenceye dahil oluyor. Hatta fikir verenler bile çıkıyor; öyle değil böyle yaparsan daha çok para toplarsın!

En sarsıcı deneyim ise, Mavi Bar’da tek başına bir masadan bizi dikkatlice izleyen 55 yaşlarındaki bir adamdan geliyor. Elini cüzdanına atıp ağır adımlarla yaklaşırken Emre’yi dürtdüğümü hatırlıyorum: Olm zengin olduk!

Amca On Lira atıyor şapkaya… Bu, tek seferde aldığımız en yüksek tutar ve üstelik bu bir kağıt para! Çak abi diyor ve çarpıştırıyoruz yumrukları. Asıl şaşırtıcı olansa yanıma oturup, bir şey sorabilir miyim demesi. Tabi ki diyorum ve ilişiyor yanıma.

- Seni duvara oturduğun andan beri izliyorum. Nasıl oluyor da bu kadar gülebiliyor ve eğlenebiliyorsun?

- Gülmek zor değil ki abim. Somurtmak ve etrafındaki onca güzelliği görmemek zor olan.

- Ama nasıl beceriyorsun?

- Her şeye basit bakarak ve içimdeki veleti dinleyerek. O hep gülmek, oynamak ve mutlu olmak istiyor. Rahat bıraktım ben de onu.

- Bak ben şu [isim vermesem iyi olur] Holding’in sahibinin oğluyum. Ve senin kadar mutlu değilim!

- Para değil ki mutluluğun anahtarı. Önce sağlık. Sonra hayata basit bakmak, basit yaşamak ve içindeki çocuğu biraz olsun rahat bırakmak. Ha bir de bu aralar kimseden bir şey beklememeyi öğrenmeye çalışıyorum. Sen mesela abim, bardasın ancak yalnız oturuyorsun, neden birilerinin arasına karışmıyorsun?

- Uzun zamandır görmediğim kızımla geldim esasında Kaş’a. Odasında o.

- Şu anda neden yanında olmadığının cevabı da sende olmalı o zaman. Her ne ise o neden, değer mi abim?

- [sessizlik...]

- Bu arada ilk kağıt paramızı verdin abim, sağol.

- [Kocaman bir gülümseme beliriyor yüzünde]

- Gülmek çok yakışıyor abicim sana.

- Al sana kartım. Her ne zaman, nerede bir şeye ihtiyacın olursa bana bir telefon etmen yeterli.

- Sağol abim. Benim senden tek isteğim; bu hayatta en önemli varlığın önce ‘sen’ olduğunu ve mutlu olmanın da basit şeylerde olduğunu hatırlatman hep kendine. Başka da bir isteğim olmaz senden.

- Seni bir daha görmek isterim.

- İnşallah abim.

İki saatlik dilencilik sırasında bize ısmarlanan üç birayla birlikte toplam 50 TL hasılat yapmak keyifliydi keyifli olmasına da, asıl yaşattığı deneyimdi tadından yenmeyen.

Fazla değil, bundan beş sene öncesine kadar o kocaman masalarda oturup kendini bir bok sanan Tunç, kaybedecek çok şey var korkusuyla bir ömür harcıyordu az kalsın.

Kendini bir şey sanmazsan, kaybedecek şeyin de olmuyor.

- Sözümü kesme sakın! [Benim anlattıklarım daha değerli.]

- Vallahi cin fikirleri olan, hayata farklı pencereden bakan biriyim. [Kimse anlamıyor, o ayrı!]

- Nasıl oluyor da ben herkese destek olurken, ihtiyacım olduğunda herkes sırt çeviriyor? [Sıra bana da gelecek!]

- Sendeki imkanlar şimdi bende olsa! [Nasıl biri olurdum acaba?]

- Sen kısa şortla gezerken, ben… [Neler gördüm, neler yaşadım!]]

- Adamı gözünden tanırım. [Önyargı değil, 'deneyim' bunun adı!]

- Bitti. [Kaybeden o!]

Neden bu kadar zor insanın kendini aynada görebilmesi; savunmasız ve çırıl çıplak. Neyse onu itiraf etmesi işte; huzurla… Sonra da sevmesi o gördüğünü, bu değil dediklerini değiştirmesi… Başkası değil, sadece kendisi için.

Diğerlerinin gözünde bir takım [akıllı, başarılı, yaratıcı, zeki, mutlu, yetenekli gibi] sıfatları sahiplenme sevdasına, aynada kendine bakmaya çekinir oluyor insan!

– Başkalarının beni dinlemesini beklemek değil, anlattıklarımın yarattığı değer ile saygı kazanmak.

– Sözümün kesilmemesini beklemek değil, karşımdakinin söyleyeceğini merak etmek.

– Bana yaratıcı denmesini beklemek değil, hayata geçirdiğim fikirlerimle kendime yaratıcı demek.

– Karşılık bekleyerek kişilere destek olmak değil, destek olarak mutlu olmak.

– Deneyimin yaşta olmasını beklemek değil, deneyimsizliğin cesaretle açtığı o yeni kapılardan geçmek.

– İmkanları paradan beklemek değil, parasızlıktan yeni fırsatlar yaratmak.

– Kalıplarla oluşan o deneyimlerden hep doğru kararları almayı beklemek değil, herkesin hikayesini anlamaya hevesli olmak.

– Kazanmayı beklemek değil, kaybetmeyi göze almak. İstemek hatta!

Veya mümkün müdür bir adım ötesi?

Kimseden bir şey beklememek… Kendinden bile!

Fikir Atölyesi’nde sizlerle bir şey yapmak geçiyor içimden. Ufak bir oyun gibi.

Ancak öncesinde, “Revolutionary Road” filminin bende bıraktıkları var:

İstenmeden yaşanan, sıradan bir hayat… Umutsuz bir boşluk! Sonrasında ömür boyu bu yalanı sürdürmemek için denemeye değer bir çıkış yolu bulmak… Ancak bu sefer de gerekli o cesareti bulamamak.

Atalım suçu vazgeçemediğimiz o konforlu uyuşukluğa. Veya zorunlu sorumluluklara… [Hele bir de evlenip çoluk çoçuğa karışmışsak!]

‘Mutluymuş gibi görünme’ tuzağından kurtulmanın yolu; elimdekinin değerini bildiğimi sanıp hayattan emekliye ayrılmak mı, yoksa cesaret ve tutkuyla hayallerimin peşinden gitmek mi?

Başından kalkar kalkmaz işte bunları düşündürttü film bana. Henüz izlemeyenler için daha fazla detay vermesem iyi olur, ancak yine de Frank ve April arasında geçen şu konuşmayı yazmam gerek!

April: Görmüyor musun? İşte bütün fikir bu! Yedi yıl önce yapman gereken şeyi artık yapabileceksin. Hayatında ilk kez, gerçekten yapmak istediğin şeyi bulmak için zamanın olacak. Ve bulduğunda da, yapmaya başlamak için zamanın ve özgürlüğün…

Frank: Bu çok gerçekçi görünmüyor.

April: Hayır, Frank. Gerçekçi olmayan bugün. Zihni özgür bir adamın her sene katlanamadığı bir işte çalışması asıl gerçekçi olmayan. Veya her gün katlanamadığı bir yerdeki eve ve eşit şartlarda aynı şeylere katlanamayan karısına gelmek. Ve en kötü şey de ne biliyor musun? Bizim buradaki bütün varlığımızın asıl nedeni, özel olduğumuz önermesi, herkesten daha üstün bir konumda olduğumuzu sanmamız. Ama değiliz. Biz herkes gibiyiz! Biz de aynı gülünç yanılsama içine düştük; çoçuk sahibi olduğumuz andan itibaren de durulmak ve hayattan istifa etmek zorunda kaldık. Ve bunun için şimdi birbirlerimizi cezalandırıyoruz.

Şimdi dilerseniz oyunumuza dönelim.

Öncelikli isteğim, henüz fırsatınız olmadıysa, filmi edinip izlemeniz. Oyuna katılmasanız da sorun yok, inanın izleyerek zaman kaybetmiş olmayacaksınız.

>> Filmden kendinize bir karakter seçmenizi rica ediyorum.

Kate Winslet’in canlandırdığı April veya Leonardo’nun oynadığı Frank Wheeler’siniz. Esasında fark etmez. Komşuları Shep veya karısı Milly Campbell, Frank’in iş arkadaşlarından biri veya emlakçı bayan Givings da olabilirsiniz. Kimi kendinize en yakın bulduysanız, o’sunuz.

>> Şimdi isteğim, kendinizi gerçekten o karakterin yerine koyup; önce ne hissettiğinizi, sonra da benzer bir hayatta nasıl davranacağınızı yazmanız. Hikayenin neresinden tutmak isterseniz de orası sizin.

Bir de Givings’in oğlu John var. Hani şu deli olan, içinden geldiği gibi korkusuzca konuşan adam!

>> Bazı okurlarımız da John olsun; gelen yorumlara cesaretle yazsın en yalın düşüncesini. [Sanırım ben de dayanamayıp 'John' olurum arada!]

Siz de, “başkalarının bende görmek istediği değil, kendi hayal ettiğim hayatı yaşamak” adına birbirimizden öğreneceğimiz çok şey var diyorsanız, o zaman buyrun, oyun alanı sizin!

Güncelleme [25.05.2010]

“Hayallerin Peşinde” filmini izledikten sonra, size bir önerim daha var: “Billy Elliot.”

Stephen Daldry’nin yönettiği 2000 yılı filmde, Billy Elliot’u Jamie Bell oynuyor. Ancak ne oynama! Esasında filmde yer alan herkesin oyunculuğu müthiş, senaryo güzel, çekim ve görseller harika. Kızgınlık, hüzün ve mutluluk duygularını uç noktalarda yaşatıyor!

Fakat beni asıl vuran, Billy’nin adeta “Revolutionary Road” filmindeki Frank ve April’e nispet yapması! Henüz 11 yaşında ‘tutku’nun peşinden nasıl gidilir? Çok etkileyici!